15J9 



en hemispheer, die lateraal door de fissura rhinica en mediaal dooi- 

 de fissnra prima van elkaar gescheiden worden. Op p. 3 en 4 zegt 

 hij dat de area vomeronasalis — de intredingsplaats der zennvv van 

 dien naam — bij de hemispheer behoort. 



Naar hij zelf evenwel bericht en afbeeldt, ligt deze area aan den 

 sulcus circularis bulbi, dat is aan de grens van bulbus en tractus 

 olfactorins en derhalve niet op de hemispheer, maar op den lobus 

 olfactorins. Bij jonge embryo's is de tractus dikker dan de bulbus ; 

 later wordt deze verhouding omgekeerd. 



Meer licht omtrent de vraag, of de n. vomeronasalis als het 

 homologon van den n. terminalis der visschen kan beschouwd 

 worden, was dus zeer gewenscht. Het kwam in 1913 van Ameri- 

 kaansche zijde en wel voornamelijk door twee publicatiën, de eene 

 van Johnston in het Journal of Comp. Neuiologv, Vol. 23, de ander 

 van Huber en Guild in den Anatomical Record, Vol. 7 1 ). 



Johnston onderzocht embryo's van het varken, het schaap en den 

 mensch. Behalve zoogdieren onderzocht hij ook nog embryo's van 

 schildpadden en eene larve van Amblystoma. 



De opheldering die Johnston bracht, bestaat hierin dat, naar hij 

 vond, het ganglion en de verspreide gangliencellen niet behooren bij 

 den n. vomeronasalis maar bij eene andere zenuw, die de hersenen 

 niet binnentreedt in den bulbus olfactorins maar in de eigenlijke 

 hemispheer, nabij of in de lamina terminalis, evenals bij de selachiërs. 



Wat de Vries voor ééhe zenuw gehouden had, zijn in werkelijk- 

 heid twee verschillende zenuwen, die elkaar grootendeels bedekken : 

 de eene is de eigenlijke n. vomeronasalis, de andere is de n. ter- 

 minalis. De n. vomeronasalis bezit geen gangliencellen en ontstaat 

 uit cellen van een afgesnoerd deel (organon vomeronasale) van het 

 reukslijmvlies; in bouw en ontwikkeling is hij geheel gelijk aan de 

 bundels van de n. olfactorins; ook treedt hij in de hersenen in 

 den bulbus olfactorins evenals de tila oifactoria die gezamenlijk 

 de reukzenuw vormen. Wel treedt hij in den bulbus op eene speciale 

 plaats, aan diens mediale vlakte caudaalwaarls hoog opstijgend 

 (vgl. tig. 2), maar hij is ook een gespecialiseerde bundel van den 

 n. olfactorins. De periphere gangliencellen en het eigenlijke ganglion 

 behooren bij den n. terminalis. 



De vergissing van de Vries is gemakkelijk te begrijpen hij 

 gebruikte geen speciale methoden om zenuwen zichtbaar te maken, 

 kon hieraan zijn materiaal van niensehenembrvo's ook niet wagen 

 en moest het dikke proxinmle einde van den n. vomeronasalis (vol- 



') Nadere opgaven omtrent de literatuur vindt meu in deze publicatiën, naar 



welke ik verwijs. 



Verslagen der Afdeeling Natuurk. Hl. XXVI. A". 1917 IS. 



