1527 



De beschrijving van Ruysch 1 ), die eene duidelijke afbeelding geeft 

 der uitmonding van het orgaan met eene ingebrachte sonde aan het 

 neusseptum van een kind, luidt: ,,ln anteriore et inferiore parte 

 septi juxta palatum in utroque latere foramen apparet, seu osculum 

 cujusdam duetus de cujus usu et existentia nil apud autliores legi ; 

 inservire muco excernendo existimo". 



Ook Jacobson, onbekend met het werk van Ruysch, is geneigd 

 het orgaan voor secretorisch te houden hoewel de krachtige innervatie 

 voor eene sensorische functie pleit, maar (1. c. p. 422): ,,quel agent 

 extérieur pourroit aller se faire percevoir dan un réceptacle si caché 

 si profond, si peu accessible?" 



Cuvier zelf meent nog — - onder reserve — eene soort reukgewaar- 

 wording te moeten aannemen en ook de latere schrijvers doen dit. 

 Men stelt zich gewoonlijk voor, dat het orgaan zoude dienen om 

 voedsel dat reeds in den mond opgenomen is nog te ruiken; bij 

 zoogdieren zoude de geur dan opstijgen door den meatus nasopalatinus. 

 Dit kan echter niet het geval zijn bij paard en ezel (evenmin bij 

 kameel en giraffe) omdat hier de meatus niet meer naar de mondholte 

 geopend is, terwijl hun organon vomeronasale niet, zooals bij den 

 mensch, voor rudimentair gehouden wordt. 



De secretorische functie ligt voor de hand, wegens de talrijke 

 klieren, die het orgaan met slijm vullen, dat door trilhaarbeweging 

 (Kölliker 1. c. p. 11) uitstroomt, maar de moeilijkheden tegen het 

 aanvaarden eener reukfunctie, reeds door Jacgbson aangeduid en 

 door Kölliker (1. c.) op eigenaardige wijze getracht te ontgaan, zijn 

 nog niet uit den weg geruimd. 



In dit opzicht schijnt mij eene opmerking van Hkhzi'KLD de aandacht 

 te verdienen, naar aanleiding van den veneusen sinus met sterke 

 ringlaag van gladde spiervezels, die zicli in den wand van het orgaan 

 bij de rat aan de binnenvlakte dei- beenige — bij de meeste zoog- 

 dieren kraakbeenige — kapsel bevindt. Hij stelt zich voor, dat er 

 lucht in het orgaan zal gezogen worden bij samentrekking van den 

 sinus en de daardoor veroorzaakte volumevermindering van den wand 

 binnen de stijve kapsel. 



Indien dit ook bij andere dieren juist mocht blijken — de gelegenheid 

 tot onderzoek kan zich misschien aan eene hoogeschool voor vee- 

 artsenijkunde voordoen — dan zoude eene soort reukfunctie begrijpelijk 

 worden. Ook werd het dan begrijpelijker, waarom de cetaeea en 



') F. Ruysch, Thesaurus anatomicus lil, Amstelodami, 17-4, p. 26, N°. LXl, 5. 

 Afbeelding: Tab. IV, tig. 5. 



Kölliker (1877) citeert de in den tekst vermelde beschrijving Daar eene uitgave 

 van 1703, p. 49, dus meer dan 100 jaren vóór hel rapport van CüVIER. 



