1562 



afleidingen x ) heeft men dan ook steeds betrekkingen opgesteld tussehen 

 de fiktieve oploswarmte en de intermediaire oplos- en verdunnings- 

 warmten. Om op deze wijze dns tot de kennis van de waarde eener 

 fiktieve oploswarmte te geraken, is men of verplicht vele metingen 

 van warm te-effek ten zelf te verrichten, of, zooals meestal geschiedt, 

 waarnemingen van anderen te hulp te roepen, waarbij die van 

 Thomsen en Berthelot vooral dikwijls dienst moeten doen. Onder- 

 zoekingen van de laatste jaren hebben echter getoond, dat schijn- 

 bare tegenstrijdigheden, bij de toetsing van betrekkingen, veelal 

 verdwijnen, wanneer de kalorische cijfers, ontleend aan Thomsen 

 of andere oudere bronnen, door de resultaten van nieuwere met 

 moderne hulpmiddelen uitgevoerde metingen, worden vervangen. 



De moeilijkheid zit voornamelijk hierin, dat men oploswarmten 

 van zouten gewoonlijk alleen kan bepalen in sterk verdunde 

 oplossingen. Wanneer het mogelijk is, oploswarmten ook in vrij 

 gekoncentreerde oplossingen te meten, wordt het probleem veel 

 eenvoudiger, doordien de tiktieve oploswarmte dan door geringe 

 extrapolatie van een reeks waarnemingen, die zich over een groot 

 koncentratie-interval uitstrekken, kan worden verkregen. 



Waar het in het door ons bestudeerde geval mogelijk is gebleken, 

 oploswarmten in bijna verzadigde oplossingen te bepalen, zullen wij 

 ons hier er toe beperken een geschikte interpolatieformule voor de 

 oploswarmte af te leiden, waardoor het mogelijk zal zijn uit metingen 

 van intermediaire oploswarmten, de fiktieve oploswarmte af te leiden. 



9. Om tot een zoodanige betrekking te geraken gaan wij als volgt 

 te werk : 



Wij stellen ons, hierin Bakhuis Roozkboom 2 ) volgend, het warmte- 

 effekt, dat het oplossen van een vaste stof (B) in een oplosmiddel 

 (A) begeleidt, voor, gesplitst in twee deelen, en wel in de smeltwarmte, 

 die bij de temperatuur van het experiment zou optreden, indien de 

 vaste stof in haren vloeibaren, onderkoelden vorm werd overgevoerd, 

 en in de mengwarmte van deze onderkoelde vloeistof met het 

 oplosmiddel. 



i) E. v. Stackelberg, Zeitschr. f. physik. Chemie 26, 533 (1898). 



J. J. van Laar, Lehrbuch der Math. Chemie, Leipzig, 1901, p. 86. 



W. Jaeger, Die Normalelemente,«Halle, 1902, p. 22. 



R. Wegscheider, Sitzungsber. der Kaiserl. Akad. der Wissenschaften VVien; 

 Math.-Naturw. Klasse 114, Abt. 11b, Febr. 1905, p. 215 Monatshefte t'. Chemie 

 26, 647 (1905). 



3 ) Archiv. Néerl. (2) 6, 430 (1901). 



