1570 



behulp eener „potentiometer-box" van Nalder Bros. te Londen, welker inrichting 

 berust op de kompensatie-methode van Poggendorff. Zij was door ons gekontro- 

 leerd met behulp van weerstanden, die door de Phys. Techn. Reichsanstalt waren 

 geijkt. 



Bij F is een werkakkumulator ingeschakeld, welks E.K. van tijd tot tijd gemeten 

 wordt met behulp van twee Weston-normaalelementen iVjiVo met vaste phase, die 

 in een thermostaat op 25°.0 G. worden gehouden. De E.K. dezer elementen kan 

 ook worden vergeleken met die van een CLARK-normaalelement met vaste phase, 

 dat zich in denzelfden thermostaat bevindt. G is de galvanometer (systeem Deprez- 

 d'Arsonval, trilvrij opgehangen volgens de methode van Julius) die als meet- 

 instrument in de schakeling van Poggendorff dienst doet. 



M is een Westonmilliampèremeter, welke voor de grovere, voorloopige kontrole 

 dienst doet, en met behulp der wip P 1 in- (uit-)geschakeld wordt. De Ampère- 

 meter I blijft permanent ingeschakeld in den stroomloop der akkumulatorenbatterij ace. 



Door telkens geschikte weerstanden in de rheostaten W 1 resp. W 2 te brengen, 

 en door beweging van de stang J, die de oplossnelheid der vaste stof regelt, zorgt 

 men er voor, dat de temperatuur van den kalorimeter tijdens de proef in de onmid- 

 dellijke nabijheid der aanvangs- (eind-) temperatuur blijft. Na elke verandering van 

 den weerstand in Wj resp. in W % wordt de Ë. K. aan de knoppen van de weer- 

 standsspiraal S opnieuw bepaald, zoomede de tijd afgelezen, gedurende welken de 

 nieuwe hoeveelheid elektrische energie aan den kalorimeter werd toegevoerd. 



Is het oplossingsproces afgeloopen en de begintemperatuur van den kalorimeter 

 weder bereikt, dan voert men gedurende nauwkeurig gemeten tijd een zekere 

 hoeveelheid elektrische energie aan den kalorimeter toe en bepaalt de temperatuur- 

 stijging, die daarvan 't gevolg is, daarbij den nagang van den thermometer in 

 rekening brengend. Op deze wijze wordt de waterwaarde van den kalorimeter bekend. 



Ter berekening van de stralingskorrektie werd gebruik gemaakt van de formule 

 van Regnault — Pfaundler l ). 



13. Tabel IV bevat de resultaten der proeven. Hierbij worde het 

 volgende opgemerkt: 



Na afloop van elke proef werd de eindkoncentratie der oplossing 

 bepaald met behulp der in $ 4 beschreven analysemethode. Daar be- 

 kend was, hoeveel vaste stof tijdens de proef in oplossing was gegaan, 

 kon de beginkoncentratie worden berekend. Daarbij werd in aan- 

 merking genomen, dat tijdens de proef en de voorbereiding daarvan 

 een geringe hoeveelheid oplosmiddel (bv. 0.35 gr. in 48 uren) was 

 verdampt. 



De waarden in kolom 13 vermeld, zijn met behulp der inter- 

 polatie-vergelijking 



Qi = 22.32 — 2.102(1— w)* 



berekend, welke is afgeleid uit de gevonden waarden met behulp 

 der methode der kleinste quadraten. 



Kolom 14 bevat de afwijkingen van deze met de gevonden cijfers. 



i) Pogg. Ann. 129. 113 (1866). 



