(33 ) 



gevallen aanwezig was, en of zij steeds, vergeleken met de, langs 

 den door Sênakmont, Janettaz en Roentgen voorgeslagen weg ver- 

 kregen uitkomsten, dezelfde richting heeft. 



Inderdaad heeft het onderzoek aan vele mineralen mij geleerd, dat 

 alle vroeger verkregen waarden kleiner zijn dan die, welke langs 

 den hier gevolgden weg verkregen worden. 



Eerst meende ik zelfs, dat deze verschillen nóg grooter waren, 

 dan die, welke hier medegedeeld worden. Ofschoon meer uitgebreid 

 onderzoek, ook aan eenige, mij door Prof. Voigt welwillend geleende 

 plaatjes, deed erkennen, dat deze verschillen niet zulk een omvang 

 hadden, als ik eerst vermoedde, zoo blijft' toch de afwijking steeds 

 in dezelfde richting bestaan. 



Zoo mat ik aan een plaatje, uit een ^afee^-kristal van Stillup 

 in Tyrol, den hoek e, en vond dien = 17°. Uit de ligging der isothermen 



volgt bovendien nog dat A c > 1-a is, zoodat : — = 1,35 wordt. 



Aan een lwartsp\&&tje, van Prof. Voigt afkomstig, vond ik : 



s = 301°, zoodat hier — = 1,75 wordt. Aan een plaatje uit Antimo- 



niet van Skikoku in Japan, parallel aan het vlak {010} gesneden, 



werd — zelfs veel grooter gevonden dan 1,74, welke waarde uit 



t-a 



de Sénarmon't's en Jannettaz' proeven volgt, daar zij voor de ver- 

 houding der halve ellips-assen : 1.32 vinden. 



Voor Apatiet vinden zij evenzoo 1,08, voor kwarts 1,73, terwijl 

 Tcchschmidt de warmtegeleiding van dit laatste mineraal volgens de 

 WEBER'sche methode in absolute maat bepaalde, en de waarde 1,646 



voor de verhouding — uit zijne proeven volgt. 



Steeds liggen de afwijkingen in dien zin, dat de waarden van het 



quotiënt — , als ). 1 ^>)., is, grooter uitvallen, wanneer de VoiGT'sche 



methode wordt aangewend, dan in 't geval van die van de Sénarmont. 

 Toch is de hier gevolgde methode principieel zóó zuiver, en biedt 

 zij in zooveel mindere mate aanleiding tot waarnemingsfouten, dat 

 zij zeker de voorkeur boven de andere onderzoekingswijze verdient. 



Ten slotte werd dus ook de IJzerglans van Elba nog op zijn gelei- 

 dingsvermogen onderzocht. Een plaatje, parallel aan de c-as gesneden, 

 bleek inhomogeen te zijn, en gasblaasjes te bevatten. Aan een fraai 

 gepolijst preparaat van Prof. Voigt werden door mij bij herhaling 

 de hoeken e gemeten, en vrijwel konstant 10^° gevonden, terwijl de 

 ligging der isothermen leerde, dat X a ook hier grooter dan P. c was. 



3 



Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XV. A°. 1906/7. 



