( 35 ) 



kristallijne struktuur gelegene faktoren, welke hier eene volledige 

 aansluiting van elektronentheorie en observatie in den weg staan. 



§ 8. Vooreerst valt op te merken, dat eene vergelijking van de 

 strukturen beider fasen hier als van zelf aangewezen is. Beide onder- 

 zochte stoffen kristalliseeren ditrigonaal-skalenoëdrisch, en hebben 

 analoge assenverhoudingen : voor bismüth : a : c = 1 : 1,3035 (G. Rosé), 

 voor ijzerglans : a : c = 1 : 1,3654 (Melczer). Bij beide lichamen is de 

 habitus die van 't rhomboëder, hetwelk bij elk hunner zeer dicht 

 tot het regulaire hexaëder nadert. De karakteristieke hoek o is nl. 

 voor het bismuth = 87°34', voor den ijzerglans = 85°42'. Vooral aan 

 't bismuth is de pseudo-kubische bouw zeer duidelijk : de vlakken 

 van volkomene splijtbaarheid, welke aan die der vormen jll'lj en 

 [lllj beantwoorden, naderen in hooge mate door hunne kombinatie 

 tot het regulaire oktaëder. Ofschoon de ijzerglans geene volkomen 

 splijtbaarheid bezit, zoo laat hij zich toch in elk geval, met schelp- 

 achtig scheidingsvlak, 't best klieven volgens {111}. Het lijdt wel 

 geen twijfel, of de elementair-parallelepipeda der beide kristalstruk- 

 turen zijn in beide fasen pseudo-kubische, rhomboëdrische konfiguratie' s, 

 en de vraag is dan vooreerst, in welke verhouding' de molekulaire 

 dimensie's dier cellen in beide kristallen tot elkaar staan. 



Denkt men zich in alle kristalfasen op zoodanige wijze de geheele 

 ruimte in volume-eenheden verdeeld, dat elk dier, alom aaneensluitende, 

 onderling kongruente, b.v. kubische elementen juist één enkel chemisch 

 molekuul omvat, dan volgt daaruit, dat bij verschillende kristallen 



de grootte dier volume-elementen evenredig is met — , waarin M 't 



d 



molekuulgewicht der stoften, en d 't specifiek gewicht der kristallen 



is. Stelt men nu in elke kristalfase den inhoud van de elementair- 



M 

 cellen der struktuur gelijk aan dit aequivalent-volume — , dan zullen 



d 



de afmetingen dier cellen voor alle kristallen op eene zelfde lengte- 



eenheid herleid zijn, n.1. alle op de lengte van eene kubus-ribbe 



die aan 't volume-element eener kristalfase toebehoort, wier dichtheid 



door hetzelfde getal wordt uitgedrukt als haar molekuulgewicht; 



M 

 want in dat bijzonder geval toch, is V—— = 1. Berekent men nu 



d 



de afmetingen van zulk een elementair-parallelopipedon der BRAVAis'sche 



Af 

 struktuur, welks inhoud gelijk is aan het quotiënt — , en welks 



d 



ribben zich verhouden als de kristalparameters a : b ; c, dan zijn de 

 aldus gevonden dimensie's y., rp en u>, de zgn. topische parameters 



3* 



