( 72 ) 



verhouding staat tot het aantal der op de kelk voorkomende necta- 

 riën, zooals volgens Bürck juist het geval zoude zijn. Veelmeer is dit 

 afhankelijk van uitwendige factoren, als bijv. van de min of meer 

 vrije standplaats der planten, van het weer enz. 



Als voorbeeld hiervan moge de slingerplant Bignonia Chamberlayni 

 aangehaald worden. Van deze plant bleken op vele dagen slechts 

 1,6 % der afgevallen bloemen niet door Xylocopa coerulea aangeboord 

 te zijn, ofschoon talrijke mieren steeds op de nectariën der kelk 

 voorkomen. 



Een voorbeeld, dat de meer of minder vrije standplaats op de 

 talrijkheid der perforaties harer bloemen van invloed is, vindt men 

 in twee soorten van het geslacht der Faradaya, die beide nectariën 

 op de kelk en op de bladeren hebben. Bij Faradaya papuana Scheff., 

 die in den botanischen tuin te Buitenzorg te midden van vele andere 

 rijk bloeiende planten staat, worden de bloemen vaak door een 

 Xylopoca aangeboord ; van de afgevallen bloemen was slechts 1 "/„ niet 

 beschadigd. Anders was dit bij een tweede, nog onbepaalde soort 

 van hetzelfde geslacht, die, wat de nectariën betrof, geen verschil 

 vertoonde met de eerste, en die op eenigen afstand van deze groeide, 

 op een minder open standplaats. Hare takken hingen gedeeltelijk 

 tot op den grond en droegen veel minder bloemen dan Faradaya 

 papuana. Van deze nu bleven 19,3 % der bloemen onaangeboord. 



Wat den invloed der weersgesteldheid betreft, bleek mij, dat het 

 aantal der aangeboorde bloemen ten nauwste daarmede samenhangt. 

 Was het overdag zonnig weer geweest, dan was den volgenden mor- 

 gen een zeer veel grooter aantal bloemen aangeboord dan wanneer 

 regen de insecten verhinderd had uit te vliegen. Dit was o.a. zeer 

 opvallend bij Ipomoea carnea Jacq., een struik, die zoowel op de 

 bladeren als op den. kelk nectariën draagt, welke laatste door Vespa 

 analis en twee Xylocopa's aangeboord wordt. Des morgens verza- 

 meld, zonder acht te geven op het weder van den vorigen dag, waren 

 van de afgevallen bloemen 90 % aangeboord ; na regenachtige dagen 

 waren 57 °/o der bloemen beschadigd en na zonnige dagen werden 

 zelfs 99,1 % aangeboord. 



Hieruit blijkt ten duidelijkste, van hoe weinig waarde statistische 

 opgaven zijn omtrent het aangeboord worden van bloemen en omtrent 

 hunne eventueele bescherming door mieren, wanneer niet daarbij 

 tevens gelet is op alle andere omstandigheden, die daarop invloed 

 kunnen uitoefenen. 



Wanneer men tracht zich rekenschap te geven van de rol, die 

 de insecten, in gunstigen of ongunstigen zin, ten opzichte van een 

 plant spelen, ontmoet men in de tropen grooter bezwaren dan bijv. 



