( 94) 



gebracht door zijn beide afgeleiden (de magneten en wervelstelsels), 

 dan kunnen we ons dat zoo voorstellen, dat beide afgeleiden zich 

 door de ruimte voortplanten volgens een in het oneindige verdwij- 

 nende functie van den afstand, en daardoor de potentiaal van het 

 veld doen ontstaan. 



Immers het veld X is de totale afleiding van de potentiaal : 



~ ~ F r 0') d * + ^4— F * M dr - 



De demping van de scalarpotentiaal is de sterkere; deze toch 

 wordt op groote afstanden van de orde e~ !"- 1|r ; de vectorpotentiaal 

 slechts van de orde re~ <"— - )r . 



Sterrenkunde. De Heer H. G. van de Sande Bakhüyzen biedt 



een mededeeling aan van den Heer A. Pannekoek : „De licht- 

 kracht van sterren van verschillend spectraaltype." 



(Mede aangeboden door den Heer E. F. van de Sande Bakhtjijzen). 



Het onderzoek van de spectra der sterren, waarbij bleek, dat zij 

 met weinige uitzonderingen, zich in een kontinue reeks laten rang- 

 schikken, heeft tot de algemeene opvatting geleid, dat zij verschillende 

 ontwikkelingsstadia voorstellen, die elke ster achtereenvolgens door- 

 loopt. Vogels verdeeling in drie typen wordt als een natuurlijk 

 stelsel beschouwd, omdat deze typen het heetste en vroegste, het 

 verder ontwikkelde, en het meest afgekoelde stadium voorstellen. 

 Voor de onderverdeelingen geldt dit echter niet meer; het verschil- 

 lend uiterlijk der lijnen, dat hierbij als maatstaf dient, beantwoordt 

 niet aan verschillende graden in de genoemde ontwikkelings- 

 stadia. Uitgesproken kunstmatig in veel hooger mate is de Massi- 

 ficatie met letters, die Pickering in zijn Draper Catalogue aannam; 

 zij werd geboden door de practische behoefte, de duizenden met het 

 objectiefprisma opgenomen sterspectra te klassificeeren. Na zuivering 

 van de invloeden, die de onduidelijkheid der spectra door geringe 

 dispersie en helderheid op deze verdeeling uitoefende, komt toch 

 de natuurlijke verwantschap der spectra te voorschijn, en dan heeft 

 deze klassificatie boven die van Vogel dit wezenlijk voordeel, dat 

 het 2 de type nog onderverdeeld wordt. De natuurlijke groepen, die 

 wij kunnen onderscheiden, zijn nu : klasse A, de hoofdmassa dei- 

 witte sterren (type Sirius), \a bij Vogel ; klasse B, kleiner getal van 

 deze door de heliumlijnen onderscheiden Orionsterren, Ib bij Vogel. 

 In de kontinue reeks behooren de laatste vóór het eerste type te 



