( 102 ) 



Let men nu op de onderafdeelingen, dan blijken allereerst de 

 Orionsterren de A-sterren in lichtkracht sterk te overtreffen, en in 

 de Orionsterren zelf overtreffen die, welke het vroegste stadium in- 

 nemen, de latere nog weer sterk. Vergeleken met het zonnetype Gr 

 hebben de Siriussterren 12 keer, de overgang naar de Orionsterren 

 38 keer, het type van e Orionis zelfs 250 keer zooveel lichtkracht. 

 Deze uitkomst laat zich ook goed vereenigen met de onderstelling 

 dat eenzelfde ster achtereenvolgens de toestanden van klasse I tot 

 XIV doorloopt ; men moet dan aannemen, dat de dichtheid des te 

 geringer is, naarmate men in een lagere klasse komt. Of de tempe- 

 ratuur der Orionsterren hooger is, dan die der Siriussterren, of lager, 

 kan hierdoor niet uitgemaakt worden; ook in het laatste geval kan 

 de grootere ijlheid, dus het grooter oppervlak de werking van ge- 

 ringer lichtuitstralend vermogen meer dan opheffen. Spectraalphoto- 

 metrische metingen moeten dit uitmaken. 



Daar de Wolf-Rayetsterren aan klasse I aansluiten, is een onder- 

 zoek van hun eigen beweging, door Kapteyn in uitzicht gesteld, 

 van bijzonder belang. 



Komt men nu echter in de reeks voorbij de G sterren, het zonstype, 

 dan neemt de lichtkracht weer toe. De hier verkregen waarden voor 

 q bevestigen in dit opzicht de uitkomsten van Monck en Hertzsprüng. 



Er is tegen het getuigenis der q's slechts één tegenwerping te 

 maken, n.1. dat mogelijk deze klassen K en M met de zon een ge- 

 meenschappelijke eigen beweging hebben, waardoor de q geen goede 

 maat voor de afstand is. Mag dit ook a priori onwaarschijnlijk zijn, 

 men kan het bovendien nog op de proef stellen door een materiaal, 

 dal, anders voor dit soort onderzoekingen te gebrekkig, juist op dit 

 punt waardevol uitsluitsel kan geven, n.1. door de direct gemeten 

 parallaxen. Hertzsprüng geeft middelwaarden van de op grootte 0,0 

 gereduceerde gemeten parallaxen, waarnaast wij hier de waarden 

 gezet hebben, voor eenigszins andere groepen uit onze .t 4 .o afgeleid: 



Uit q berek. jr .o 





Waargen. .t .o 



II— IV 



0".0255 (6) 



IV— VI 



.106 (5) 



VII— VIII 



.153 (10) 



IX— XI 



.226 1 ) (6) 



XII— XIII 



.442 (2) 



XIV 



.567 (5) 



XV 



.151 (8) 



XVI 



.171 (3) 



XVII— XVIII .115 (3) 



I— III 



0' 



.021 



IV- 



V 







.054 



VI- 



-VIII 







.094 



IX- 



-XII 







.21 



XIII 



—XIV 



.33 



XV 









.14 



XVI 



—XX 







.096 



!) 2 Carinae uitgesloten. 



