( 105 ) 



difference of chemical constitution" *). Onder deze feiten is b.v. een 

 van de belangrijkste deze, dat de verschillende Plejadensterren, die 

 in helderheid, en door den gelijken afstand dus ook in* werkelijke 

 grootte, zeer uiteenloopen, toch allen precies hetzelfde spectrum hebben. 

 De hier gevonden uitkomst is een bevestiging van zijn onderstelling. 

 Men kan geneigd zijn, eenig verband te zoeken tusschen deze 

 K en M-sterren, en de c-sterren, die volgens Hertzsprüng ook een 

 veel grooter lichtkracht, dus óf geringer dichtheid óf grooter massa 

 hebben, dan de overeenkomstige a-sterren ; temeer daar deze c-sterren 

 niet verder dan klasse XIII reiken. Toch schijnt ons dit onwaar- 

 schijnlijk; de K-sterren zijn talrijk, vormen 20 % van alle sterren, 

 terwijl de c-sterren zeldzaam zijn. Bovendien is het spectrum van 

 alle K-sterren in de relative intensiteit van de metaallijnen volkomen 

 identiek met de a-sterren van vorige klassen, zooals de zon en Capella. 

 Voorloopig moet dus onbeslist blijven, in welke andere spectra wij 

 andere levensphasen van de K, en in welke van de c-sterren moeten 

 zoeken. De c-sterren liggen op een paai" na alle in of vlak bij den 

 melkweg : een eigenschap, die zij met de Wolf-Rayetsterren en ook 

 met het 4 de type van Secchi (Vogel IJIö) gemeen hebben, met welke 

 zij echter in spectrum geen uit gemeenschappelijke lijnen blijkende 

 verwantschap hebben. 



§ 7. Men kan nog trachten, de hier gevonden gesteldheid der 

 Arcturus- en der 3 cle type sterren door andere gegevens op de proef te 

 stellen, met name door die, welke de dubbelsterren ons verschaffen. 

 De optische dubbelsterren kunnen echter omtrent de massa der sterren 

 op zich zelf niets leeren, gelijk uit de volgende overweging blijkt 

 (o.a. ook in Newcomb „De Sterren" te vinden). Denkt men een 

 dubbelster «-keer zoo dichtbij geplaatst, terwijl alle afmetingen n-keer 

 zoo klein worden, doch dichtheid en uitstralingsvermogen dezelfde 

 blijven. Dan neemt de massa in de verhouding n' af, de baanafmeting 

 « in de verhouding n, dus de omloopstijd blijft gelijk ; de lichtkracht 

 woi'dt «'-keer zoo klein, dus de schijnbare helderheid blijft gelijk 

 evenals de schijnbare afmetingen van de loopbaan, m. a. w, zij schijnt 

 ons volkomen identiek met vroeger. De massa is dus niet onafhan- 

 kelijk van den afstand te vinden. Noemt men « de angulaire halve 

 groote as, P de omloopstijd, 6 de dichtheid, 7. het lichtuitstralend 

 vermogen, nr de parallaxe en q den straal van het sterlichaam, dan is 



v? 

 n*M = — ; de massa M is een getallenconstante X Q*<f, de schijnbare 



v ) Stars of the first and second types of spectrum, blz. 150. 



