( 107 ) 



klassen A en F vinden wij ;.'/d 3 640 resp. 8 keer zoo groot als 

 voor klasse G; conclusies omtrent klasse K, als geheel, waar het hier 

 vooral om te doen is, zijn er niet uit te trekken. Mogelijk, dat een 

 onderzoek van dubbelsterren met onzeker bekende baanbeweging 

 (waarbij dan hnlponderstellingen noodig zijn) meer resultaten kan 

 opleveren. 



Over de massa zelf kunnen daarentegen de spectroscopische dubbel- 

 sterren iets leeren. De waarnemingselementen a sin i en P geven 

 hier onmiddellijk Msin H) daar niet aan te nemen is, dat tusschen 

 spectraaltype en helling van de loopbaan t. o. v. de gezichtslijn 

 eenig verband bestaat, mag men 't gemiddelde van sin H voor alle 

 groepen gelijk nemen. Bij de sterren, waarvan slechts één componente 

 zichtbaar is, bevat de waarnemingsgrootheid nog een onbekend 

 element, nl. de verhouding /? van de massa der onzichtbare tot die 

 der zichtbare ster. Is hier a de halve groote as van de baan van de 

 zichtbare ster om het gemeenschappelijk zwaartepunt, dan is 



a 3 sin s i /3 3 



= M sÏ7i "i 



P 2 (l+$ 2 



Het is natuurlijk niet vaststaand, dat ft door elkaar bij alle spec- 



traalklassen hetzelfde is; is dit niet het geval, dan kunnen de M's 



zich nog eenigszins anders gedragen, dan de hier berekende waarden 



a* sin % i 

 van 



P 2 



Ongelukkigerwijze zijn onder het groote aantal spectroskopische 

 dubbelsterren, dat tot nog toe ontdekt is (in Lick Observatory Bnlletin 

 N°. 79 worden er 147 opgeteld) nog slechts van zeer weinig de 

 baan elementen bekend. Deze geven, naar de spectra gerangschikt 



Groep II— 



-IV (B) 



Groep VI— VIII (A) 



Oriontype 



Siriustype 



o Persei 



0.61 



/? Aurigae 0.56 



?j Orionis 



2.51 



5 Ursae (3.41) l ) 



(J Orionis 



0.60 



Algol 0.72 



/? Lyrae 



7.85 



«Androm. 0.36 2 ) 



c. Virgin is 



0.33 



c 2 Gemin. 0.002 



V Puppis 



34.2 





x ) Bij £ Ursae is voor a de h.gr.as der relatieve baan genomen; dus naar ver- 

 houding is dit getal een onbekend aantal malen te groot. 

 2 ) Aangenomen periode 100 dagen, baansnelheid 32.5 K.M. 



