( 110 ) 



Veeleer lag het voor de hand, door de in een vacuumglas geborgen 

 spiraal, die Dewar voor zijn sproeistraal van waterstof ter bevriezing 

 van zuurstof gebruikte, te vergrooten, een toestel te verkrijgen, niet 

 welken men lucht kon vloeibaar maken, en die dan ook weer kon dienen 

 als voorbeeld voor een toestel om de waterstof vloeibaar te maken. Inder- 

 daad is het een inrichting van dezen aard geweest, met welke Dewar in 

 1898 voor het eerst waterstof statisch vloeibaar maakte. Omtrent de 

 toestellen, die Dewar blijkbaar in staat stellen groote hoeveelheden 

 vloeibare waterstof te verzamelen, is mij verder echter niets bekend 

 geworden . 



Bij de inrichting der Leidsche circulatie van waterstof is uit- 

 gegaan van Dewar's denkbeeld om de regeneratorspiraal in een 

 vacuumglas te plaatsen (1896), en wat de regeneratorspiraal zelve 

 betreft, Hampson's toestel voor het vloeibaar maken van lucht (1896) 

 gevolgd, omdat het gebleken is, dat de verhoudingen van deze spiraal 

 bijzonder gunstig gekozen zijn en zij door geringe afmetingen en 

 gering gewicht bij uitstek geschikt is om volgens de boven aan- 

 gehaalde stelling als model te dienen voor een regen era tor spiraal 

 om waterstof van ongeveer — 205° bij ontspanning van hooger tot 

 gewonen druk vloeibaar te maken. Volgens dit model hebben ook 

 de andere natuurkundigen, die zich na Dewar met vloeibare water- 

 stof hebben beziggehouden, — Travers 1900 en 1904, Olszewski 

 1902, 1904 en 1905 (de laatste meer om met geringe hulpmiddelen 

 en vlug kleine hoeveelheden te verkrijgen) — hunne toestellen gebouwd. 



De Leidsche waterstofliquefactor voor continu gebruik bevat genoeg 

 eigenaardigs om als onafhankelijke constructie naast de toestellen 

 van Travers en Oi.szewski, die aan de eischen der Leidsche metingen 

 niet zouden kunnen voldoen, eene zelfstandige plaats in te nemen. 

 Trouwens de stelling, volgens welke deze toestel gebouwd is en uit 

 welke volgt, dat de regeneratorspiraal gevoed met waterstof afgekoeld 

 door vloeibare zuurstof (lucht), die onder een aangegeven lagen druk 

 verdampt, tot het doel moet voeren, is door mij het eerst uitgesproken. 



Wat het tot stand brengen betreft van een circulatie om een bad 

 van vloeibare waterstof te onderhouden, dit vraagstuk, — van hetwelk 

 de inrichting van den liquefactor voor continu gebruik (die, met 

 stikstof op de proef gesteld, werkelijk bleek te voldoen) slechts een 

 deel was, - - is nog niet door anderen behandeld. 



Dat de oplossing ook te Leiden lang op zich deed wachten is bij de 

 hooge eischen, die ik aan dezen cyclus meende te moeten stellen, niet te 

 verwonderen. Ik achtte het toch met het oog op de te verrichten 

 metingen noodig om in den onder VIII dezer Mededeelingen van Metho- 

 den en Hulpmiddelen van het Cryogeen Laboratorium beschreven 



