( 160 ) 



Natuurkunde. — De Heer Kamerlingh Onnes biedt aan Med. 

 N°. 9ö c . H. Kamerlingh Onnes en J. Clay: „Over het meten 

 van zeer lage temperaturen. XI. Vergelijking van den platina- 

 iveer standsthermometer met den water stof thermometer." 



§ 1. Inleiding. Het volgende onderzoek werd reeds voorbereid 

 in Med. N°. 77 en Med. N°. 93 VII, van B. Meilink, als deel van 

 het in Med. N°. 95 a genoemd meer uitgebreid onderzoek over de 

 thermometrie bij lage temperaturen. 



In die mededeelingen werd hoofdzakelijk uitgewerkt dat deel van 

 het onderzoek hetgeen betrekking heeft op de electrische metingen. 



Wat den waters tof thermometer betreft werd toen (vergel. Med. 

 N°. 93 § 10) zooals ook nu de inrichting, in Med. N°. 60 behandeld, 

 gevolgd. Het is later echter gebleken dat de thermometer toen niet 

 met zuivere waterstof gevuld was, maar dat deze door lucht ver- 

 ontreinigd moet zijn geworden. Over de wijziging, die dientengevolge 

 in Tab. V en Tab. VI van Med. N°. 93 moet worden gebracht en 

 die in 't bijzonder de allerlaagste temperatuur betreffen, zal in eene 

 afzonderlijke mededeeling worden gehandeld. 



Hier wordt een nieuwe vergelijking meegedeeld, waarbij ook de 

 vulling met de waterstof met betere inachtneming van al de in 

 Med. N°. 60 bedoelde voorzorgen is geschied. 



In 't bijzonder hebben wij getracht het bestaan van het buigpunt 

 aan te toonen dat, in de lijn, (zie § 6) die den weerstand als functie 

 van de temperatuur voorstelt, verwacht mag worden in verband in 

 't bijzonder met de onderstelling, dat de weerstand bij zeer lage 

 temperaturen een minimum bereikt, om bij nog lager temperaturen 

 weder toe te nemen en bij de absolute temperatuur zelfs oneindig te 

 worden, (verg. Suppl. 9 Febr. '04). En dit wel in het bijzonder om- 

 dat metingen met den weerstandsthermometer zoo nauwkeurig en 

 eenvoudig zijn. 



Uit het oogpunt der thermometrie is 't van belang te weten door 

 welke formule de weerstand van een platinadraad voor een bepaald 

 gebied met een gegeven nauwkeurigheid kan worden voorgesteld, en 

 hoeveel punten voor de calibratie in dit gebied moeten worden gekozen. 



In Med. N°. 93 § 10 was de conclusie getrokken, dat tusschen 

 0' J en — 180° een kwadratische formule de waarnemingen niet 

 nauwkeuriger dan tot op 0°.15 kan voorstellen, en dat er daar 

 voor een grootere nauwkeurigheid een vergelijking op meer dan twee 

 punten met den waterstof-thermometer noodig is, en dat voor tempe- 

 raturen beneden — 197° een afzonderlijk onderzoek noodig is. De 

 temperaturen beneden — 180° zijn in 't thans medegedeelde onder- 

 zoek in 't bijzonder bestudeerd ; het heeft zich ook tot de tempera- 



