( 166 ) 



Natuurkunde. — De Heer Kamerlingh Onnes biedt aan Med. 

 N°. 95 d uit het Natuurkundig Laboratorium te Leiden : 

 H. Kamerlingh Onnes en J. Clay: „Over het meten van zeer 

 lage temperaturen. XII. Vergelijking van den platinaweerstands- 

 thermometer met den goudweer 'standsthermometer. 



§ 1. Inleiding. Uit het onderzoek van Med. N°. 93 Juni '04 VIII 

 werd afgeleid, dat als metaal voor weerstandsthermonieters bij lage 

 temperaturen goud boven platina te verkiezen zou zijn, wegens het 

 verloop van de kromme, die 't verband aangeeft van den weerstand 

 met de temperatuur. 



Zuiver goud schijnt ook daarom nog beter geschikt omdat aan 

 het bereiken van den uitersten graad van zuiverheid bij dit metaal 

 wegens de beteekenis er van als muntmateriaal de uiterste zorg wordt 

 besteed en het gehalte aan bijmengsels bij niet geheel zuiver goud 

 zeer juist gevonden kan worden. Een voortzetting tot lage tempera- 

 turen van de metingen vermeld in Med. N°. 93 VIII, — waarvaneen 

 herhaling noodig was, omdat, «1 was ook de bruikbaarheid der methode 

 door het zooeven genoemde onderzoek van Meilink gebleken, voor 

 den weerstand voor en na de blootstelling van den draad bij lage 

 temperaturen niet dezelfde waarde werd gevonden, - - kreeg door 

 deze beteekenis, aan het goud gehecht, eene bijzondere waarde. 



Het buigpunt van den weerstand als functie van de temperatuur 

 moet, zooals uit het volgende zal blijken, bij goud veel lager liggen 

 dan bij platina. Onze gunstige meening omtrent het goud als thermo- 

 metrische stof werd bevestigd wat betreft temperaturen tot iets beneden 

 —217°. Wat de lagere temperaturen betreft staat deze nog volstrekt niet 

 vast. Een minimum van weerstand schijnt bij — 259° niet meer ver af. 



§ 2. De toestellen en de metingen. Omtrent de metingen is niet 

 anders op te merken, dan dat zij geheel geschieden volgens de in 

 Med. N°. 93 uitgewerkte methoden. 



Het zuivere goud ontvingen wij door de vriendelijke zorg van 

 Dr. C. Hoitsema. Het werd door Heraeus tot draad van 0,1 mM. 

 diameter getrokken. 



De gouddraad werd op 2 cylinders gewonden, had een lengte van 

 ongeveer 18 M. en de weerstand bij 0" was 51,915 Ohm. De tem- 

 peraturen werden verkregen in den cryostaat van Med. N°. 94 d als 

 Med. 95 c . 



De temperatuurbepalingen zijn geschied met behulp van den weer- 

 stand van den platinadraad van Med. 95 c . De bepalingen van 't nul- 

 punt voor en na de metingen bij lage temperaturen kwamen geheel 



