( 180 ) 



EERSTE AFDEELING. BEDEKKINGEN. 



In de nummers 3846 en 3857 der Astronomische Nachrichten 

 komen twee berichten voor, het eerste van den Heer Ph. Fauth te 

 Landstuhl, van 8 December 1902, met postscriptums van 29 Decem- 

 ber 1902 en 14 Januari 1903, het andere van den Heer A. A. 

 Nijland te Utrecht, van 27 Februari 1903, betreffende door hen 

 waargenomene bedekkingen van den eenen Jupiterswachter door den 

 anderen. (1) en (2). 



Fauth herinnert bovendien nog, dat Hoüzeau in zijn Vademecum, 

 blz. 666, een paar dergelijke waarnemingen vermeldt, (3) en dat 

 Stanley Williams den 27 stcn Maart 1885 te 12 l > 20 m den 3 en wachter 

 den l en zag voorbijgaan, doch zóó, dat beide wachters te zamen één 

 peervormig uiterlijk hadden. (4) 



De wachters van Jupiter beschrijven loopbanen, die slechts zeer 

 geringe hellingen maken met het vlak van Jupiter's equator. Laplace 

 nam voor eiken wachter een vast vlak aan, waarmede het vlak der 

 loopbaan van dien wachter een standvastigen standhoek maakt, 

 terwijl de snijlijn dezer beide vlakken, de knoopenlijn, eene lang- 

 zame teruggaande beweging heeft. De vaste vlakken maken hoeken 

 van slechts enkele minuten met het vlak van Jupiter's equator, en 

 snijden het vlak der Jupitersbaan langs dezelfde knoopenlijn als het 

 equatorvlak; terwijl de helling van dit vlak op het vlak van Jupiter's 

 loopbaan wordt opgegeven 3° 4' te bedragen, en de lengte van den 

 klimmenden knoop, dus ook die der vaste vlakken, thans ongeveer 

 315i° is. 



Om het tijdvak te vinden, wanneer ongeveer, gezien van de Aarde, 

 bedekkingen van den eenen wachter door den anderen, mogelijk zijn, 

 is de kennis noodig van de lengte van den klimmenden knoop en 

 van de helling van het gemiddelde vaste vlak ten opzichte van 

 het vlak der aardbaan. Gaat dat gemiddelde vaste vlak, verlengd, 

 door de aarde, dan kunnen er bedekkingen van den eenen wachter 

 door den anderen waargenomen worden, en daar de omloopstijd 

 van Jupiter om de zon bijna 12 jaar bedraagt, zoo zullen die 

 tijden ongeveer zes jaar uit elkander liggen ; zóó namelijk, dat Jupiter 

 den eenen keer door den klimmenden, den anderen keer door den 

 dalenden knoop van een vlak gaat, dat, evenwijdig aan het gemid- 

 delde vaste vlak, door het middelpunt der zon loopt. 



Daar er nu in 1902 bedekkingen van den eenen wachter door den 

 anderen zijn waargenomen, is het te verwachten, dat die verschijnselen 

 in 1908 weer zullen kunnen gezien worden, (5). 



Het kwam mij wenschelijk voor, van die conjuncties van twee 



