( 187 ) 



ters 13",786, en voor de som der middellijnen 2'', 374. Verder is op te 

 merken dat de verhouding 4 tot 11 blijkbaar zijn moet 4 tot 7, het- 

 geen ook bedoeld werd ; wij verkrijgen dus voor de middellijnen 0'',863 

 en 1",511, dus toch zoo goed als in overeenstemming met den Heer 

 Nuland. Daar voor de stralen der loopbanen de waarden genomen zijn, 

 die gelden voor den middelbaren afstand van Jupiter tot de zon, behoe- 

 ven deze waarden g'eene verdere herleiding. 



(3) Men leest in Houzeaü, Vademecum (Bruxelles, 1882), p. 666: 

 On rapporte une occultation dn satellite II par Ie satellite III, 

 pbservée a Somraerfeld, prés de Leipzig, par C. Arnoldt, Ie l ei ' 

 novembre 1693, (Whiston, The longitude discovered by the eclipses, 

 8°, London, 1738), et une autre du satellite IV, également par Ie 

 III me , vne par Lüthmer a Hanovre, Ie 30 octobre 1822 {Nature, 4°, 

 London; vol. XVII, 1877, p. 148). 



Ie Aanmerking. Het hier genoemde werkje van Whiston bevindt 

 zich in de Universiteits-Bibliotheek te Utrecht, onder de afdeeling P, 

 8™, en het nummer 602. Wij hebben het herhaalde malen doorgebladerd, 

 maar er de waarneming van G. Arnoldt niet in vermeld gevonden. 

 Wel prijst de S. in § XVIII de waarneming der onderlinge bedekkingen 

 der wachters aan, merkt op, dat als zij zich bij zulk eene bedekking 

 tegen elkander in bewegen, de relative snelheid „verdubbeld" wordt; 

 vermeldt de klacht van Derham 1 ) dat de waarneming dezer bedekkingen 

 door het sterke licht van Jupiter in hooge mate bemoeielijkt wordt ; 

 merkt op, dat haar aantal in denzelfden tijd anderhalf maal grooter 

 moet zijn, dan dat der eklipsen; verder dat Lynn in de Philosophical 

 Transactions N°. 393 de eerste is, die voorgesteld heeft, deze conjunc- 

 ties, die dikwijls met eene nauwkeurigheid van minder dan eene halve 

 minuut kunnen waargenomen worden "), voor lengtebepaling aan te 

 wenden, maar ik vind er geene enkele waarneming eener bedekking 

 in vermeld, evenmin voorspeld. 



Het vereischt nauwelijks betoog, dat de conjuncties, die op plaatsen, 

 waarvan men het lengteverschil wil bepalen, zichtbaar zijn, te weinig 

 voorkomen, om voor dat doel van veel beteekenis te zijn. In nauw- 

 keurigheid der waarneming worden zij in alle geval door sterre- 

 bedekkingen overtroffen; maar zij kunnen toch wel met de eklipsen 

 der wachters van Jupiter op eene lijn gesteld worden, en zouden, met 

 betrekking tot waarnemingen van eklipsen van Jupiters wachters, in 

 alle geval dit voor hebben, dat zij in weinige minuten een resultaat 

 geven, onafhankelijk van de sterkte der kijkers, hetgeen bij eklipsen 

 pas het geval is als men eene verdwijning met eene wederverschijning 

 kan verbinden. 



: ) In Poggendorff's Biographisches Wörterbuch, I, 553, blijkt op den naam van 

 W. Derham niet, waar die klacht te vinden is ; zelfs niet, waar hij over de waar- 

 neming der Jupiterswachters geschreven heeft. 



-) Als er maar geene undulatie der lichtbeelden bestond. Zie het slot van aan- 

 teekening 4. 



13 



Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XV. A°. 1906/7. 



