( 223 ) 



Bij 9 sterren (op de 355) overtreft de afwijking een kleureenheid; 

 de gereduceerde kleuren zijn hier : 



i? Can. maj. III 1,2 e Hydrae XIII 5,2 n Persei XVB 6,8 

 o, Cygni IX 1,4 n Persei XIV 5,5 llürs.min. XVB 6,6 

 d Delphini IX 3,8 o a Cygni XIV 6,5 5 Orionis XVII 7,9 



Bij dit onderzoek zijn, zooals reeds gezegd is, de c- en «c-sterren, 

 de L (lichtende lijnen), de P (peculiar spectra) en C (samengestelde 

 spectra) uitgesloten. Van belang is het, onder deze de c en de ac- 

 sterren nader te beschouwen, om te zien of zij een duidelijk verschil 

 in kleur met de a-sterren van hetzelfde klassenummer vertoonen. 

 Gemiddeld geven 11 ac-sterren als afwijking -f- 0,1 (van -f- 0,5 tot 

 -0,3), en 12 c-sterren -f- 0,7, zij zijn dus een weinig rooder dan 

 de a-sterren. Opvallend zijn hierbij echter de groote individueele 

 afwijkingen ; de uiterste waarden zijn : 



q Cassiop XIII + 2,5; x 2 Orionis III -f 1,8 ; 4#Camelop VI -f 2,0; 

 S.S'Camelop VT + 1,5; n Leonis VII — 0,3 ; /ï Orionis VI — 1,2. 



Deze loopen dus zeer sterk uiteen, zonder dat er een regelmaat 

 in te ontdekken is. 



§ 5. De gevonden uitkomsten lossen een vraag op, die in mijn 

 vorige mededeeling onbeantwoord moest blijven, de vraag nl. waar 

 in de aaneensluitende reeks van spectraalklassen het maximum van 

 lichtuitstralend vermogen ligt. De kleurgetallen vertoonen zeer duidelijk 

 een daling in de eerste klassen, een minimum tusschen de 4 de en 

 5 de klasse, en daarna een voortdurende stijging. De sterren, die in 

 ontwikkeling onmiddellijk op y Orionis volgen (n Aurigae, f* Hydrae, 

 u Herculis) hebben de witste kleur; zoowel de vroegere als de latere 

 ontwikkelingsstadia zijn geler; klasse I én II komen in kleur het 

 naast met klasse VIII overeen. Tusschen de 4 de en 5 de klasse ligt 

 dus, zoover wij uit de kleur tot de geheele lichtuitstraling mogen 

 besluiten, ook het maximum van lichtuitstralend vermogen. 



Het gemiddeld kleurgetal vooi elk van de vroeger gevormde 

 groepen is nu 



KI. I —III 2.35 



IV— V 1.87 



VI— VIII 2.30 



IX— XII 3.20 



XIII— XIV 4.58 



XV 5.43 



XVI— XIX 6.66 



15* 



