( 265 ) 



kouden de smeltpunten en spec. gew. der zuren en van hunne esters, 

 in hun verband met diezelfde constanten bij andere zoodanige seriën, 

 onderzocht worden. 



Omtrent de bereiding der zes dinitrobenzoëzuren zij het volgende 

 medegedeeld. Het symmetrische zuur (1, 3, 5, met 1 wordt steeds 

 de plaats der carboxylgroep aangegeven) werd door nitratie van 

 benzoëzuur of van m-nitrobenzoëzuur verkregen. Alle overige werden 

 door oxydatie van de overeenkomstige dinitrotoluolen bereid. Deze 

 oxydatie werd ten deele uitgevoerd met permanganaat in zwavel- 

 zure oplossing, ten deele door lang voortgezet koken met salpeter- 

 zuur 1.4 sp. gew. aan een opstijgenden koeler. 



De bereiding der dinitrotoluolen moest voor drie hunner, nl. (1,3,4). 

 (1,3,6) en (1,3,2), (CS, op 1) zelf ter hand worden genomen; (1.2,4) 

 en (1,2,6) toch zijn in den handel te verkrijgen, terwijl (1,3,5) niet 

 noodig was, omdat het overeenkomstige zuur, zooals reeds werd 

 gemeld, door directe nitratie van benzoëzuur gemakkelijk toeganke- 

 lijk was. Zooals men ziet, zijn alle drie de dinitrotoluolen, die 

 moesten bereid worden, derivaten van ?n-nitrotoluol en werd dus 

 beproefd welke dezer door verdere nitratie hiervan zouden kunnen 

 verkregen worden. 



. Het 7?i-nitrotoluol, hetgeen thans door de Haen in zuiveren toestand 

 tegen billijken prijs in den handel wordt gebracht, werd daartoe 

 met een mengsel van zwavelzuur en salpeterzuur bij ca 50° behan- 

 deld. Bij afkoeling van het verkregen nitratieproduct kry stal liseerde 

 eene belangrijke hoeveelheid 1,3,4 dinitrotoluol uit, welke nog kon 

 vermeerderd worden door gefractioneerde distillatie in vacuo van 

 het vloeibare deel ; de hoogste fracties werden telkens vast en lever- 

 den weder dit dinitrotoluol, zoodat ten slotte uit 100 gr. m-nitroto- 

 luol ca 65 gr. dinitrotoluol (1,3,4) verkregen werden. 



Daar de lager kokende fracties, niettegenstaande zij grootendeels 

 van dinitrotoluol (1,3,4) bevrijd waren, ook bij afkoeling niet vast 

 werden, was het waarschijnlijk dat hierin, behalve een weinig van 

 genoemd dinitrotoluol, nog meer dan één der andere isomeren zou 

 voorkomen, wier vorming bij de nitratie van /?i-nitrotoluol theoretisch 

 mogelijk is. Bedenkt men nl. dat de aanwezigheid van 1% van een 

 isomeer in de vele gevallen die door mij onderzocht werden, onge- 

 veer eene depressie van 0.5° in het smeltpunt geeft, dan was het 

 feit dat de olie eerst aanzienlijk onder 0° vast werd en bij geringe 

 temperatuurverhooging reeds weder smolt, terwijl de zuivere isomeren 

 eerst bij 60° en hooger vloeibaar worden, niet te verklaren door de 

 aanwezigheid van betrekkelijk geringe hoeveelheden (1,3,4) dinitrotoluol 

 in de olie naast één ander bestanddeel, maar moet ondersteld wor- 



