( 269 ) 



Zuren 



E bij 25° 



E bij 40° E bij 50° 



benzoëzuur 



0.0122 



— 



— 



m. NOo 



» 



0.0071 



— 



— 



0. » 



» 



0.0010 



— 



— 



3.4 dinitro 



» 



0.0086 



0.033 



0.077 



3.5 » 



B 



0.0053 



0.028 



0.060 



2.3 » 



B 



0.0005 



0.0025 



0.0071 



2.5 » 



B 



0.0003 



0.0027 



0.0076 



2.4 » 



» 



0.0002 



0.0017 



0.0056 



2.6 



onmeetbaar klein 



Zooals men ziet, is E voor benzoëzuur zelf verreweg het grootst, 

 en doet iedere verdere substitutie zijne waarde dalen. 



Ook bij de beschouwing van deze tabel valt het terstond op, dat 

 bij de dinitrobenzoëzuren twee groepen te onderscheiden zijn. Degene 

 met ortho-standige nitrogroep hebben hier eene veel kleinere constante 

 dan de twee andere. Terwijl dus de dissociatieconstante voor zuren 

 met orthostandige nitrogroep het grootst is, is hunne esterijicatiecon- 

 stante het kleinst. Zooals uit onderstaande tabel blijkt, gaat dit ver- 

 schijnsel volkomen parallel : de zuren wier dissociatie constante het 

 grootst is hebben de kleinste esterificatie constante en omgekeerd. 



Dinitrobenzoëzuren 



diss. const. bij 40° 



esterif. const bij 40° 



3.4 



0.171 



0.033 



3.5 



0.177 



0.028 



2.3 



1.38 



0.0025 



2.5 



2.16 



0.0027 



2.4 



3.20 



0.0017 



2.6 



7.6 



< 0.0001 



Bij een onderzoek in de literatuur is ons gebleken, dat deze regel- 

 matigheid niet alleen in deze serie van dinitrobenzoëzuren bestaat, 

 maar in een betrekkelijk groot aantal gevallen wordt waargenomen : 

 De sterkste zuren worden het langzaamst veresterd. Men zoude 



18 



Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XV. A°. 1906/7. 



