( 27J ) 



In de moederloogen van het syra. mononitro-isophtaalzuur bleek echter 

 van de bijprodukten slechts zulk eene kleine hoeveelheid aanwezig 

 te zijn, dat aan eene bereiding der nitrozuren (1,3,2) en (1,3,4) 

 (1 en 3 =carboxyl) hieruit niet kon gedacht worden. Daartoe werd 

 de volgende weg ingeslagen. 



Bereiding van asymmetrisch nitro-isophtaalzuur (1, 3, 4). Bij voor- 

 zichtige nitratie van m-xylol bij 0° met een salpeterzuur van 1.48 

 spec. gew. ontstaat een mengsel van mono- en dinitroxylol, hetgeen 

 ook nog onveranderd m-xylol bevat. Door distillatie met waterdamp 

 gaat dit laatste eerst over ; wanneer de mededistilleerde vloeistofdrup- 

 pels in water beginnen onder te zinken verwisselt men van ontvanger, 

 waarin naast water nu het as-nitro-metaxylol wordt opgevangen. Het 

 einde der distillatie herkent men daaraan, dat zich in den koeler 

 krystallen van dinitroxylol beginnen te vertoonen ; 100 gr. xylol 

 gaven ca. 85 gr. mononitroxylol (1,3,4). 



Na rectificatie van dit mononitroxylol (kookpunt 238°) werd het 

 in alkalische oplossing met een kleine overmaat van permanganaat 

 geoxj'deerd, waarbij uit 20 gr. 12 a 13 gr. zuur gewonnen werd, 

 dat echter uit een mengsel van nitrotoluylzuur en nitro-isophtaalzuur 

 bestond, die door krystalliseeren uit water konden gescheiden worden. 

 Zoo werd het a.s. nitro-isophtaalzuur gewonnen met een smeltpunt 

 van 245°. In water is het veel meer oplosbaar dan het syinm. 

 zuur, nl. bij 25° tot een bedrag van ca. 1 %• Het krystalliseert, in 

 tegenstelling van het symmetrische zuur, zonder krystalwater in 

 kleine, tamelijk dikke, plaatvormige krystallen. In heet water, alcohol 

 en aether is het zeer gemakkelijk oplosbaar. 



Bereiding van het vicinale nitro-isophtaalzuur (1, 3, 2). Door 

 Greves'gk is opgemerkt, dat bij de nitratie van m-xylol met salpeter- 



CH 3 



no 2 /\ 

 zwavelzuur er naast symmetrische dinitro-m-xylol als 



'CH 3 



N0 3 

 CH 3 



/Vo 2 

 hoofdprodukt ook het vicinale isomeer | ontstaat. Door 



'CH 3 



SO ï 



reductie met zwavelwaterstof gaan beide dinitroxylolen over in nitro- 

 xylidienen, die betrekkelijk gemakkelijk te scheiden zijn. Het nitro- 



CH 3 



/\no, 



xylidien geeft door eliminatie der NH 2 -groep vicinaal 



\ycu t 



NH, 



18* 



