( 273 ) 



Onder de bovengenoemde omstandigheden de mononitrophtaalzuren 

 niet verder genitreerd worden, kon door titratie worden uitgemaakt 

 of alle phtaalzuur in mononitrozuur was overgegaan ; het product 

 was slechts zeer weinig geel gekleurd, zoodat eene verontreiniging 

 geheel te verwaarloozen was. Van het aldus voor de analyse gereed 

 gemaakte produkt werden verschillende hoeveelheden afgewogen, deze 

 telkens in 100 gr. water gebracht, en na toevoegen van een over- 

 maat «-nitrophtaalzuur in het schudtoestel gebracht. Het gehalte aan 

 opgelost zuur werd door titratie bepaald en uit deze cijfers het ge- 

 halte aan £-zuur berekend, door gebruik te maken van eene tabel, 

 die eerst vervaardigd was en waarin was aangegeven welke gehalten 

 aan ,3-nitrozuur met een bepaald titre eener zoo verkregen oplossing 

 overeenkomen. 



Zoo werd in vier goed met elkander overeenstemmende waarne- 

 mingen als gemiddelde gevonden, dat bij de nitratie van phtaalzuur 

 met reëel salpeterzuur bij -j- 30° gevormd wordt: 



49.5 % a- en 50.5 % ^-nitrophtaalzuur. 



De quantitatieve nitratie van isophtaahuur werd op dezelfde wijze 

 uitgevoerd als die van phtaalzuur; ook hier waren voor de volledige 

 nitratie bij 30° een paar weken noodig. De verontreiniging met gele 

 bijmengselen was wederom geheel te verwaarloozen, daar een slechts 

 zeer weinig gekleurd nitratieprodukt werd verkregen. Dit nitratiepro- 

 dukt, zoo verkregen, bevat het watervrije «-nitro-isophtaalzuur, zoo- 

 dat bij de oplosbaarheidsbepalingen, waardoor zijne samenstelling- 

 werd uitgemaakt, het krystalwaterhoudende zuur moest worden toe- 

 gevoegd, daar het watervrije zuur zich slechts zeer langzaam hydra- 

 teert en eene grootere oplosbaarheid bezit. De bepaling van de totale 

 hoeveelheid bij produkt gaf. aan, dat er slechts 3.1 % van gevormd 

 was. Het qualitatieve onderzoek had reeds geleerd, dat dit het asymni. 

 zuur bevat; dat het enkel hieruit bestaat werd op de volgende wijze 

 uitgemaakt. Waren de gevonden 3.1 °/ inderdaad enkel asymm.- 

 zuur, dan moest eene oplossing, verkregen door 100 gr. water te 

 schudden met overmaat symm- en vicinaalzuur -\- 1 gr. nitratie- 

 mengsel (bevatte 31 mgr. asymm.-zuur), hetzelfde titre hebben als 

 eene oplossing, verkregen door 100 gr. water met overmaat van 

 beide genoemde zuren -|- 31 mgr. asymm.-zuur te schudden. Bevatte 

 daarentegen het nitratieproduct ook vicinaal zuur, dus minder dan 

 31 mgr. asymm.-zuur, dan moest het titre lager worden gevonden. 

 Dit nu was niet het geval, zoodat hieruit blijkt, dat het asymm.- 

 zuur het eenige bijprodukt is. Het resultaat is dus, dat bij de nitra- 

 tie van isophtaalzuur met reëel salpeterzuur bij 30°, gevormd wordt 



96.9% symmetrisch en 3.1 °/ asymmetrisch nitro-isophtaalzuur. 



