( 279 ) 



planten o. a. bij de Compositae, Papilionaceae, Lobeliaceae, Antir- 

 rkineae, Rhinanthaceae, Fumariaceae en voorts bij alle planten, die 

 zich in den knop bestuiven zoowel chasmogame als cleistogame, dit 

 openspringen plaats vindt binnen eene gesloten bloem, en derhalve 

 niet door transpiratie aan de lucht, heeft mij aanleiding gegeven tot- 

 de vraag of wellicht de neetariën of andere suikerhoudende weefsels 

 in de bloem, die geen nectar naar buiten doen uitvloeien, invloed 

 uitoefenen op de wateronttrekking der helmknoppen. 



Mijn vermoeden, dat er ook onder de planten, wier helmknoppen 

 eerst openspringen na de ontluiking van de bloem, wel zouden 

 gevonden worden, waarbij almede dit proces onafhankelijk is van 

 den hygroscopischen toestand van de lucht, werd bevestigd. Brengt 

 men de bloemen onder een glazen klok in eene met waterdamp 

 verzadigde ruimte, dan springen de helmknoppen van vele planten 

 ongeveer terzelfder tijd open als van bloemen, die buiten de vochtige 

 kamer in de open lucht zijn neergelegd. 



Dit heeft mij aanleiding gegeven tot het instellen van eenige 

 proeven, die tot de hieronder volgende uitkomsten hebben geleid. 



1°. Wanneer in eene bloem van Diervilla (Weigeïia) rosea of flori- 

 banda, die bezig is zich te ontplooien, een der helmdraden met de 

 pincet wordt geknepen, waardoor de waterafvoer uit den helmknop 

 naar beneden wordt verstoord, dan springen de 4 helmknoppen wier 

 helmdraden intact zijn gebleven open, maar de 5de blijft gesloten. 

 Het is bij deze plant niet noodig om de bloem in eene vochtige 

 kamer te brengen; men krijgt in den regel hetzelfde resultaat, wan- 

 neer de bloem, zonder meer, aan de plant bevestigd blijft. 



Brengt men eene bloem in de vochtige kamer tegelijk met de 

 losse helmknoppen van een tweede bloem, dan springen die, welke 

 aan de bloem bevestigd zijn open; de losse helmknoppen niet. Brengt 

 men alleen de bloemkroon met de daaraan verbonden meeldraden 

 in de vochtige kamer, dan springen de helmknoppen even goed open 

 als die uit de volledige bloem. Het nectarium, dat zich midden in de 

 bloem, terzijde van het vruchtbeginsel bevindt, oefent derhalve op 

 het openspringen der helmknoppen geen directen invloed uit, Prae- 

 pareert men dan verder een meeldraad geheel vrij in zijn volle lengte 

 en brengt hem dan in de vochtige ruimte naast enkele losse helm- 

 knoppen, dan springt de helmknop van den meeldraad open, terwijl 

 de losse helmknoppen gesloten blijven. 



Uit die proeven valt dus af te leiden, dat de helmknoppen open- 

 springen onder den invloed van den met de kroon verbonden helm- 

 draad. Een onderzoek met Fehling's proefvocht leert nu, dat zoowel 



