( 291 ) 



aardige droes lijdende paarden. Ook tegenover de laatstgenoemde 

 streptococcen kon in het gebruikte serum de aanwezigheid van een 

 amboceptor ontwijfelbaar worden vastgesteld. 



Aangezien nu de str. equi door zijne eigenschappen, wat o.a. blijkt 

 uit zijn geheel afwij kenden groei op de gewone voedingsbodems, zeer 

 duidelijke verschillen vertoont met de andere pathogene streptococcen, 

 hetzij van mensch, hetzij van dier afkomstig, ligt de conclusie voor 

 de hand, dat, ten minste in het door mij gebruikte antistreptococeen- 

 serum, van de specifieke werking van den amboceptor al heel weinig 

 is overgebleven. Mogelijk zou echter de onderstelling nog zijn, dat 

 alle, zoowel van mensch als dier afkomstige pathogene streptococcen 

 zeer na verwant zijn, waardoor men ten minste nog aan de specifi- 

 citeit van de amboceptoren zou kunnen blijven vasthouden. 



Evenwel werd bij verdere proeven gevonden, dat het antistrepto- 

 coccenserum ook werkzaam is tegenover micro-organismen, die in 

 het 'geheel niet tot de streptococcen gerekend worden, n.1. pneumo- 

 coccen en meningococcen. 



Hiermede is dus voldoende bewezen, dat de specifieke werking- 

 van de amboceptoren in het serum van een paard, dat gedurende 

 zeer geruimen tijd met groote hoeveelheden streptococcen is behan- 

 deld geworden, zeer sterk verminderd is en heeft plaats gemaakt 

 voor een meer algemeene werking. Mogelijk zou men deze algemeene 

 werking op rekening van een en denzelfden amboceptor kunnen 

 stellen, hoewel men de aanwezigheid van meer amboceptoren in 

 hetzelfde serum moelijk zal kunnen ontkennen. 



Zelfs oefent genoemd serum nog - - al is het dan ook in geringere 

 mate — een duidelijke gevoeligmakende werking uit op miltvuur-, 

 typhus- en tuberkelbacillen. 



Uit het zooeven meegedeelde blijkt dus wel, dat de methode der 

 komplementbinding van Bordet — Gengou niet te gebruiken is, als 

 het er op aankomt na verwante, op andere wijze moeilijk te scheiden 

 bacteriën van elkaar te onderkennen. Al moet men nu wel aan- 

 nemen, dat een dergelijke vermindering der specifieke werking alleen 

 maar voorkomt bij sera van dieren, die zeer geruimen tijd behandeld 

 zijn ; dat dus de specifieke werking van den amboceptor meer op 

 den voorgrond treedt, naarmate de dieren korteren tijd geïmmuni- 

 seerd zijn, toch is het duidelijk, dat van een scherpe methode hier 

 geen sprake kan zijn, omdat men nooit weet — en dit geldt ook 

 voor sera van kort geïmmuniseerde dieren, hoever zich de specifici- 

 teit wel uitstrekt. Zelfs indien men aanneemt, dat het paard, waar- 

 van het antistreptococcenserum afkomstig is, al een bijzonder gunstig 



