( 292 ) 



proefdier is, wat betreft de vorming van immuunstoffen, dan nog 

 zou het zooeven gezegde onveranderd doorgaan. 



Onlangs heeft Dopter 1 ) gevonden, dat de amboceptor, aanwezig 

 in het serum van een paard, dat gedurende 18 maanden metdysen- 

 teriebacillen (type Shiga) was behandeld geworden, naast zijne wer- 

 king op de echte dysenteriebacillen, ook een dergelijke werking 

 vertoonde tegenover de z. g. pseudo- of paradysenteriebaeillen (type 

 Flexner, Kruse). De specificiteit van den amboceptor op den voor- 

 grond stellende, besluit hij hieruit tot ,,1'unité specifique" der dysen- 

 teriebacillen. Deze conclusie lijkt mij, met het oog op het boven 

 vermelde, evenwel zeer gewaagd. 



Tevens is het duidelijk, dat men aan de aanwezigheid van een 

 amboceptor in een serum, niet al te veel gewicht mag hechten voor 

 de werking van dat serum. Men mag toch niet aannemen, dat het 

 antistreptococcenserum een gunstige werking zal uitoefenen bij lijders 

 aan pneumonie, typhus, miltvuur enz., ofschoon er tegenover de 

 respectievelijke verwekkers van die ziekten in vitro wel een zekere 

 werking is waar te nemen. Opzettelijk heb ik dit voor miltvuur- 

 bacillen nagegaan. Verschillende caviae van ongeveer gelijk gewicht 

 kregen deels een kleine hoeveelheid antistreptococcenserum (2 — 3 c. O) 

 waarin wat miltvuurbacillen (1 oogje van een verdunde, twaalf uur 

 oude cultuur op bouillonagar) gebracht waren, deels normaal paar- 

 deserum (2 — 3 c.C.) met een gelijke dosis miltvuurbacillen. Van een 

 gunstige werking van het antistreptococcenserum tegenover normaal 

 serum was nooit iets te bespeuren. De dieren succombeerden altijd 

 ongeveer gelijktijdig binnen 48 uur. 



Wel meent Predtetschensky 2 ), die dergelijke proeven bij konijnen 

 genomen heeft, een gunstige werking, zoowel van antidiphterisch 

 als van antistreptococcenserum, te kunnen bespeuren, doch de kolos- 

 sale hoeveelheden serum, welke hij gebruikte, rechtvaardigen het 

 vermoeden, dat men hier slechts te doen heeft met de gunstige 

 werking, die, zooals bekend is, ook reeds de inspuiting van normaal 

 paardeserum in vele gevallen uitoefent. 



Het is dus niet geoorloofd, zonder meer op grond van de aan- 

 wezigheid van een amboceptor een gunstige werking aan een serum 

 toe te kennen, nog minder echter hierop een kwantitatieve methode 

 te baseeren ter bepaling van de sterkte van zulk een serum, zooals 

 Koi.le en Wassermann 3 ) doen met betrekking tot een door hen be- 

 reid meningococcenserum. In het meningococcenserurn van Jochmann 



i) Annales de 1'Inst. Pasteur, T. 19, 1905, p. 753- 



a ) Centralblatt für Bakt , 1? Abth., ReC, Bd. 38, S. 395. 



3 ) Deutsche Med. Wochenschrift, 1906, n° 16, S. 609. 



