( 317 ) 



Natuurkunde. — De Heer Juliüs doet eene mededeeling over ■ 

 „Willekeurige lichtverdeeling in dispersiebanden. Gevolgtrekkin- 

 gen op spectroscopisch en astrophysisch gebied." 



(Medegedeeld in de vergadering van 29 September 1906). 



Zoowel bij de proefondervindelijke spectroscopie als bij de toe- 

 passing harer uitkomsten op astrophysische vraagstukken is men 

 gewoon, uit het uiterlijk van spectraallijnen gevolgtrekkingen af te 

 leiden aangaande de temperatuur en de dichtheid van gassen in of 

 om de lichtbron. 



Deze gevolgtrekkingen moeten in vele gevallen geheel onjuist zijn, 

 wanneer men den oorsprong der donkere lijnen uitsluitend in absorptie, 

 die der lichte lijnen uitsluitend in selectieve emissie zoekt, en geen 

 rekening houdt met het feit, dat de lichtverdeeling in het spectrum 

 mede beheerscht wordt door anomale dispersie van de stralen in de 

 absorbeerende stof. 



Niet slechts bij uitzondering doet deze laatste invloed zich gelden. 

 Van vele metaaldampen weet men reeds, dat zij anomale dispersie 

 doen ondergaan aan de lichtsoorten die in de omgeving van een 

 groot aantal hunner absorptielijnen thuis belmoren 1 ). In al die 

 gevallen moet het uiterlijk der absorptielijnen door den bedoelden 

 invloed in meer of minder sterke mate gewijzigd zijn, want homogeen 

 is de doorstraalde dampmassa nooit. 



Het is dus noodig, dat men de uitwerking der dispersie op spec- 

 traallijnen afzonderlijk onderzoekt; men moet trachten haar geheel 

 af te scheiden van de zuivere emissie- en absorptieverschijnselen. 



Een eerste poging om dit doel te bereiken vormden de vroeger 

 beschreven proeven met een lange natriumvlam 2 ), waarbij een bundel 

 wit licht afwisselend langs verschillende wegen door die vlam ge- 

 zonden werd. Wegens de ongelijkmatige verdeeling van den natrium- 

 damp onderging, bij die relatieve verplaatsingen van lichtbundel en 

 vlam, de loop der stralen van het anomaal gedispergeerde licht, veel 

 sterkere veranderingen dan de loop der overige stralensoorten van 

 het spectrum; absorptie en emissie veranderden daarbij betrekkelijk 

 weinig. Het resultaat was, dat de lichtverdeeling in de omgeving 



!) Na Wood, Lummer en Pringsheim, Ebert, heeft zich vooral Puccianti met 

 onderzoekingen over anomale dispersie van verschillende metaaldampen bezig ge- 

 houden. In Nuovo Gimento. Serie V, Vol. IX, p 303 (1905) beschrijft Puccianti 

 meer dan honderd lijnen die het verschijnsel vertoonen. 



2 ) W. H. Juliüs, „Dispersiebanden in absorptiespectra." Versl. Natuurk. Afd. 

 Dl. XIII, p. 26-32. 



