( 324 ) 



nauwe spleet, geplaatst op de optische as. (Meestal werd gebruik 

 gemaakt van een stuk glas, beplakt met bladtin, waarin een spleet 

 was gesneden). Het spectrum vertoont dan breede banden als er 

 dichtheidsverval is tusschen A en B. Snijdt men naast de spleet 

 een opening in het bladtin, dan wordt aan een groep stralen van 

 bepaalde breekbaarheid (en dus ook van bepaalde golflengten) gelegen- 

 heid gegeven, door Q naar *S te komen, en er ontstaat in den 

 donkeren band een lichte plek, wier vorm wel afhankelijk is van 

 den vorm der opening in het bladtin, doch in geenen deele daaraan 

 gelijk. Heeft bijv. de opening in het diaphragma de gedaante van 

 fig. 4, dan verkrijgt men het spectrum s. Bij ver- 

 mindering van het dichtheidsverval krimpt die figuur 

 samen, £; doet men het dichtheidsverval nu van 

 teeken omkeeren en aangroeien, dan schrijdt de ver- 

 andering voort door de stadiën « (verval juist gelijk 

 nul) en ij naar 6. 

 Fig. 4. Het verband tusschen den vorm van de diaphragma- 



opening en dien van de lichte plekken in 't spectrum ware uit de ge- 

 daante der dispersiekromme gemakkelijk te voorspellen 

 geweest. Houdt men de betrekking, die tusschen de 

 twee figuren in een eenvoudig geval als het boven- 

 staande experimenteel gevonden is, voor oogen, dan 

 is het niet moeilijk, voor iedere gewenschte licht- 

 verdeeling in den dispersieband, den vorm van de 

 Fig. 5. daartoe noodige diaphragma-opening te construeeren. 



De bloem t en haar tegenhanger x vereischten het diaphragma, voor- 

 gesteld in fig. 5. Door omkeering van het verval gaat het beeld 

 t in x over. 



Zoo kan men dus ook verdubbelingen, omkeeringen, heldere of 

 donkere vertakkingen ' van spectraallijnen geheel naar verkiezing in 

 het aanzijn roepen, en zou men bijv. alle verschijnselen die op dit 

 gebied in spectra van zonnevlekken, fakkels of protuberanties zijn 

 waargenomen, getrouw kunnen nabootsen. Op plaat II zijn nog een 

 aantal willekeurige lichtverdeelingen samengebracht. Zij zijn alle 

 ontstaan in natriumdamp van gemiddeld 390 ' J ; «' is weer het spectrum 

 bij gelijke temperatuur van de buizen A en B. In v ziet men op 

 den donkeren dispersieband D s een heldere dubbellijn, die doet 

 denken aan het spectrum der calciumflocculi van Hale. D x vertoont 

 in hetzelfde negatief eveneens een fijne dubbellijn, maar die is in 

 de reproductie niet meer te zien. De spectra <p, x, ty bootsen het 

 ontstaan van een zonnevlek- en protuberantiespectrum na ; (p namelijk 

 verbeeldt het spectrum van den rustigen zonnerand bij radiaal ge- 



