( 325 ) 



plaatste spleet; in x verschijnt een protuberantie en een vlek met 

 omkeeringsverschijnselen ; tf> vertoont dit alles in versterkte mate. 

 Doet men nu het dichtheidsverval van teeken wisselen, dan krimpt 

 eerst het beeld weer samen tot <p, om zich vervolgens uit te zetten 

 tot 10, in zekeren zin het spiegelbeeld van \p. Van het merkwaardig 

 schouwspel dezer geleidelijke, geheel regelbare veranderingen geven 

 de fotografieën slechts een gebrekkigen indruk. 



De betrekking tusschen straalkromming en dichtheidsverval. 



De vraag dringt zich op, of het nn wel waarschijnlijk is, dat 

 omstandigheden als die, welke bij onze proeven verwezenlijkt waren, 

 zich ook voordoen hetzij in de natuur, hetzij bij spectroscopische 

 onderzoekingen, met geheel andere bedoelingen ondernomen. 



Merken wij in de eerste plaats op, dat zonderling gevormde dia- 

 phragma-openingen niet absoluut noodig zijn om verschijnselen als 

 de boven beschrevene te doen ontstaan. Had onze lichtbron een 

 standvastige, bijv. cirkelvormige gedaante gehad; waren daarentegen 

 richting en grootte van het dichtheidsverval in onze buis niet zoo 

 gelijkmatig geweest, doch zeer verschillend op verschillende plaatsen 

 van het door de lens F afgebeelde veld ; dan zouden de D-lijnen 

 eveneens allerlei uitwassen hebben vertoond, nu bepaald door de 

 configuratie der dichtheidsverdeeling. 



In de tweede plaats willen wij trachten, ons eenig denkbeeld 

 aangaande de quantitatieve verhoudingen te vormen. 



De kromtestraal q van de baan der meest afgeweken lichtsoorten, 

 die op onze fotografieën voorkomen, is gemakkelijk te schatten uit 

 den afstand d van het diaphragma P tot het midden van den oven, 

 den afstand ó van de verst verwijderde diaphragma-openingen tot 

 de optische as, en de lengte / van de ruimte waarin straalkromming 

 optreedt. Immers 



q : l = d : ó. 



Voor ó = 1 cm., d = 110 cm., / = 27 cm. geeft dit q = 3000 cm. 

 De gemiddelde dichtheid A van den natriumdamp was daarbij ongeveer 



van de dichtheid der dampkringslucht. 



1000 r ° 



Zoeken wij, hoe o afhangt van het dichtheidsverval. 

 Steeds is : 



n 



e = - ■ (i) 



n 

 wanneer n den plaatselijken brekingsindex van de middenstof voor 



