( 328 ) 



De kromtestraal zal in die gevallen ook meer dan duizend malen 

 kleiner zijn dan 30 meter, en dus een paar centimeters of zelfs 

 minder kunnen bedragen. Een korte weg door de dampmassa is 

 dan reeds voldoende om sommige lichtstralen zeer merkbaar van 

 richting te doen veranderen. 



Wordt nu van de koolspitsen een beeld ontworpen op de spleet 

 van een spectroscoop, dan is dit een zuiver beeld alleen voor zoover 

 het gevormd Avordt door stralen die in de lichtboog weinig gebroken 

 zijn, maar de stralen die anomale dispersie ondergaan, werken 

 daartoe niet mee. Licht van laatstgenoemden aard, uit den krater 

 afkomstig, kan ontbreken in het beeld van den krater, en daaren- 

 tegen de spleet binnendringen tusschen de beelden der koolspitsen 

 in. Zoo moet dus, bij de gewone spectroscopische waarnemingen, niet 

 alleen verbreeding van absorptie-lijnen, maar evenzeer verbreeding 

 van emissielijnen vaak voor een belangrijk deel aan anomale dispersie 

 worden toegeschreven. 



Houdt men dit in het oog, dan zullen vele tot nu toe raadsel- 

 achtige verschijnselen een ongedwongen verklaring vinden. Zoo bijv. 

 het feit dat Liveing en Dewar l ) de natriumlijnen sterk verbreed 

 zagen telkens wanneer, na het bijbrengen van nieuw materiaal, heftige 

 dampontwikkeling plaats vond, doch dat de lijnen smaller werden 

 als de massa tot rust kwam, hoewel daarbij de dampdichtheid niet 

 verminderde. Werd door het inpersen van stikstof in de dampruimte 

 de drukking geleidelijk verhoogd, dan bleven de lijnen scherp; maar 

 werd plotseling de drukking opgeheven, dan verbreedden zich de 

 lijnen. Dit alles wordt duidelijk zoodra men in de lijnen dispersie- 

 banden heeft herkend, die breed moeten zijn wanneer de dichtheid 

 van den absorbeerenden damp ongelijkmatig is, doch smal, zelfs bij 

 dichten damp, wanneer deze slechts gelijkmatig in de ruimte ver- 

 deeld is. 



Een tweede voorbeeld. Volgens de onderzoekingen van Kayser 

 en Ruxge zijn de lijnen, behoorende tot de tweede nevenserie in de 

 spectra van magnesium, calcium, cadmium, zink, kwik, steeds wazig 

 uitloopend naar den kant van het rood en scherp begrensd naar 

 violet, terwijl lijnen, behoorende tot de eerste nevenserie of tot andere 

 seriën, somtijds duidelijk meer verbreed zijn naar den violetten kant. 

 Met betrekking tot het magnesiumspectrum zeggen zij : a ) „Auffallend 

 ist bei mehreren Linien, die wir nach Roth verbreitert gefunden 

 haben, dass sie im Rowland'schen Atlas ganz scharf sind, und dann 



*) Liveing and Dewar, On the reversal of the lines of metallic vapours, Proc. 

 Roy. Soc. 27, p. 132-136: 28, p. 367—372 (1878—1879). 



2 ) Kaïser und Ru.n'ge, Über die Spektren der Elementc, IV, S. 13. 



