( 329 ) 



stets etwas kleinere Wellenlange haben. So haben wir 4703,33, 

 Rowlaxd 4703,17: wir 5528,75, Rowland 5528,62. Unscharfe naeh 

 Roth verleitet ja leicht der Linie grössere Wellenlange zuzuschreiben; 

 so gross kann aber der Fehler nicht sein, denn die RowLAND'sehe 

 Ablesung liegt ganz ausserhalb des Randes unserer Linie. Wir wissen 

 daher nicht, woher diese Differenz rührt." Katser heeft later *) een 

 verklaring voor dit feit gegeven, berustende op een combinatie van 

 omkeering met asymmefi-ische verbreeding ; maar men komt, naar 

 het mij toeschijnt, tot een meer waarschijnlijke oplossing door de 

 verbreede serielijnen als dispersiebanden op te vatten. 



Xemen wij namelijk aan dat van de sterkst lichtende positieve kool- 

 spits naar het midden van de lichtboog de dichtheid van de deeltjes, 

 aan welke de tweede nevenserie eigen is, afneemt; dan zullen stralen, 

 uit den krater komende, en wier golflengte een weinig grooter is 

 dan die der bedoelde serielijnen, krom zijn en hun concaven kant 

 naar de koolspits wenden. Hun oorsprong wordt ten onrechte ge- 

 dacht in het verlengde van hun eindrichting, dus zij schijnen te 

 komen uit den boog en men meent emissielicht van den damp te 

 zien van verschillende golflengten, die alle grooter zijn dan de juiste 

 golflengten der serielijnen. De waargenomen, verplaatste lijnen der 

 tweede nevenserie zijn dus vergelijkbaar met de schijnbare emissie- 

 lijnen van het spectrum 6 op onze plaat I. 



Het is alsof, in het aangehaalde geval, het licht dezer serie- 

 lijnen uitsluitend aan anomale dispersie was toe te schrijven. Ver- 

 moedelijk echter zal in de meeste gevallen de eigenlijke emissie wèl 

 in merkbare mate bijdragen tot de vorming der lijn; de scherpe 

 kant der lijn moet zich dan precies ter plaatse van de kenmerkende 

 golflengte vertoonen. 



Hoe is het nu echter te verklaren dat lijnen van andere seriën 

 onscherp zijn naar den tegenovergestelden kant ? Ook dit verschijnsel 

 kunnen wij als een gevolg van anomale dispersie uitleggen, indien 

 wij aannemen, dat van de emissiecentra dier andere seriën de optische 

 dichtheid toeneemt wanneer wij ons van de positieve koolspits ver- 

 wijderen. In dat geval toch zouden de uit den krater afkomstige 

 lichtstralen, die hun concaven kant naar de koolspits wenden en 

 dus uit den boog schijnen te komen, kleinere golflengten bezitten 

 dan de serielijnen, d.w.z. de serielijnen vertoonen zich verbreed naar 

 violet. De gemaakte onderstelling is niet onwaarschijnlijk. Immers 

 de positieve en de negatieve atoom-ionen, die volgens de theorie van 

 Stark in den lichtboog ontstaan door den stoot van negatieve electron- 



a ) Kayser. Handbuch der Spektroskopie II, S. 366, 



22* 



