( 393 ) 



strooperige, in levendige interferentie-kleuren schitterende, vloeibare 

 fase. Zij bestaat uit groote, kogelronde droppels, die het zwarte 

 assenkruis vertoonen, en bij afwisselende verwarming en afkoeling 

 licht tot eene strooperige, kleurrijke, in hoofdtoon geelwitte vloeistof 

 tezamen vloeien. Deze fase heete voortaan A. Bij afkoeling wordt ze 

 gradueel dikker, tot dat geen e beweging der massa, die een korrel- 

 struktuur blijft vertoonen, meer is waar te nemen. Rondom deze 

 massa bevindt zich eene isotrope randvloeistof. Eerst meende ik in 

 deze taaie, isotrope vloeibare massa, die kennelijk van de smelt L 

 verschillend is, eene afzonderlijke, van ^4 verschillende, fase te moeten 

 zien. Eechter bleek mij, bij 't werken met een dekglaasje, en 't aan- 

 drukken daarvan met een pincet, alsmede door roeren met een haarfijn 

 platina-draadje, dat deze randvloeistof slechts „pseudo-isotroop" is 

 (volgens de benaming van Lehmann), en in waarheid niet van A ver- 

 schillend is ; slechts zijn de optische assen der vloeibare kristallen 

 hier alle loodrecht op 't glasoppervlak gericht. Ook de andere cho- 

 lesterylesters vertoonen dit verschijnsel. Bij verdere afkoeling kristal- 

 liseert deze fase A, evenals de pseudo-isotrope rand, tot eene zelfde, 

 veelal sferolietische kristalmassa S. Tusschen de sferoliethen door ziet 

 men vaak stroomingen der pseudo-isotrope randvloeistof. 



Laat men de geheele massa nu tot S stollen, en smelt dan deze 

 voorzichtig op, dan gaat ze onmiddellijk over in de vloeistof A, ken- 

 baar aan hare hooge interferentiekleuren en hare trage stroomingen. 

 Vervolgens treedt plotseling eene nieuwe, grauwige, uit kleinere 

 individuen bestaande, zwakker dubbelbrekende vloeistof B op, die na 

 korten tijd op eenmaal voor de isotrope smelt L plaats maakt. Koelt 

 men L nu weer af, dan treedt niet eerst de fase B op, maar terstond 

 A. Slechts een uiterst zwak grauwig schijnsel, gedurende een ondeel- 

 baar oogenblik even lichtend, duidt op een vluchtig passeeren der fase 

 B; geheel te realiseeren echter schijnt ze thans niet te zijn. Bij verder 

 afkoelen ontstaat dan plotseling S, soms in meer plaatvormige kris- 

 tallen. Is die kristal lisatie eenmaal ingetreden, en verhit men nu de 

 massa, dan zal S niet, zooals te verwachten was, smelten, maar juist 

 aangroeien, en wel wordt thans de kristallisatie-snelheid vele malen 

 vergroot. Op te merken valt, dat de aangroeiende platte naalden van 

 S aan hunne omtrekken de vloeibare fase A onder hevige stroomingen 

 voor zich uitstuwen. Als men nu iets langer verwarmt, kan men 

 somtijds maken, dat, terwijl de plaatjes van S voor een gedeelte 

 blijven bestaan, eerst A in de grauwe fase B en deze in de isotrope 

 massa L overgaat. Dan heeft men naast L dus de vaste fase S over, 

 welke men aldus boven haar smeltpunt kan verhitten, vóór ze tenslotte 

 in de isotrope smelt L verdwijnt. 



