( 397 ) 



rest ons niets anders, dan thans dien overgang vooralsnog' als diskontinu 

 te veronderstellen. 



Ook hier, en 't zelfde geldt voor de andere cholesteryl-esters even- 

 zeer, is de sferolieihen-struktuur der vaste fase voor dezen geheelen 

 overgang van onderkoelden, anisotroop-vloeibaren toestand in den vasten, 

 van groot gewicht. Ik zal aan 't einde van deze mededeeling nog 

 kortelijks eenige gevallen noemen, waardoor de bijzondere beteekenis 

 van de sferoliethen-struktuur bij de overgangen tnsschen anisotroop- 

 vloeibare en anisotroop-vaste fasen, op eene andere wijze eveneens 

 duidelijk blijkt. 



§ 10. Het Cholesteryl-Palmitaat gedraagt zich geheel analoog : ook 

 daar nam ik ééne vaste fase, en drie vloeibare toestanden A, B en L 

 waar ; evenals bij 't lauraat, wordt B gewoonlijk alleen bij ver- 

 warming waargenomen. Echter geschiedt hier de opeenvolging dei- 

 vloeibare en vaste fasen relatief snel, zoodat een werkelijk stolpunt 

 waarneembaar is, gelijk de thermische onderzoeking ook heeft ge- 

 leerd. De vaste fase kristalliseert in breede platte naalden, gesmolten 

 en dan gestold, in aaneengesloten sferoliethen. Bij opsmelting, is de 

 dikke, dubbelbrekende vloeistof A veelal georiënteerd ten opzichte 

 der vroegere vaste sferoliethen. 



§ 11. Het Cholesteryl-Stearaat heb ik niet in dubbelbrekenden 

 vloeistofvorm kunnen verkrijgen : steeds kristalliseert de isotrope 

 smelt L dadelijk, onder snelle, roteerende bewegingen, tot kleine 

 naaldjes, welke vaak in rosetten vereenigd zijn. Wellicht, dat door 

 sterke onderkoeling of door toevoeging van eenig bijmengsel, zich 

 labiele anisotrope fasen openbaren '). 



§ 12. Het Cholesteryl-Myristiaat is een zeer schoon objekt voor 

 de proefneming. Het gedraagt zich in hoofdzaak op dezelfde wijze 

 als 't lauraat ; de fase B is hier alleen bij verhitting, niet bij afkoe- 

 ling der isotrope smelt L waarneembaar. Schitterend is de vorming 

 van groote, kogelronde kristaldroppels der modifikatie A, benevens 

 de kleurenzoom, die de vorming van .4 uit L bij afkoeling vooraf- 

 gaat. Deze fase .4 vertoont ook het verschijnsel der pseudo-isotropie 

 in bijzonder duidelijken vorm. Dearentegen is een voornaam verschil 

 met het lauraat gelegen in de zeer veel geringere snelheid, waarmee 

 zich uit 4 bij afkoeling de sferoliethen S vormen ; in dit opzicht 



!) Naar ik voor korten tijd van prof'. Leh.manx vernam, bezit liet slearaat inder- 

 daad twee labiele, anisotrope vloeistoffasen. 



27* 



