( 400 ) 



Fis 



is zwak dubbelbrekend, en grauwig van kleur 



verschijnsel wordt teweeggebracht door een zeer eigenaardige sferoliethen- 

 struktuur. Ik heb in 't volgende de beschrijving der stollingsverschijn- 

 selen van het a-propionaat gegeven, benevens eene figuur, welke de 

 typische struktuur der gesmolten en daarna gestolde verbinding 

 weergeeft, zooals deze aan de kleurige wandgedeelten aanwezig is. 



Smelt men een weinig der vaste stof op 

 een objektglaasje tot eene isotrope vloeistof, 

 dan neemt men bij afkoeling het volgende 

 waar : De massa stolt geheel en al sfero- 

 liethiseh, en wel tot een konglomeraat 

 van cirkelronde, koncentrisch gegroepeerde 

 figuren, welke door eene reeks van banden 

 met elkaar verbonden schijnen. Waar drie 

 sferoliethen elkaar ontmoeten, sluiten zij 

 aan elkaar volgens rechte lijnen, welke 

 hoeken van circa 120° insluiten. De massa 



de ringen en banden 

 zijn lichtgrijzig op donkerder achtergrond. Elke sferolieth vertoont, 

 behalve eene koncentrische struktuur, het zwarte kruis, echter ge- 

 woonlijk zeer flauw. Het geheel gelijkt op de teekening, die veelal 

 bij gepolijst malachiet (b. v. uit den Oeral) wordt waargenomen, en 

 ook wel bij sommige gepolijste agaten. 



De wanddeelen nu van 't buisje of 't objektglas, die de bedoelde 

 klem-verschijnselen vertoonen, hebben diezelfde struktuur, doch met 

 dit onderscheid, dat de bolvormige, koncentrisch-gelaagde sferoliethen 

 daar veel geringer afmetingen hebben, en veel dichter op elkaar 

 sluiten. Elk sferoliethje heeft eveneens een kruis; dit is echter niet 

 donker, maar gekleurd, met gele en violette armen. De sferolieth 

 is evenzoo in de afwisselende cirkelkwadranten gekleurd. 



Dit ensemble van kleine, kleurige sferoliethen nu is de oorzaak 

 van de bedoelde, schitterende kleurverschijnselen ; zij zijn volkomen 

 analoog aan die, welke in 't geval van vloeibare kristallen plegen 

 op te treden en blijven onbepaald langen tijd bestaan. Elk hunner 

 vertoont éen, of meestal twee lichtende puntjes in het midden; zij 

 zijn sterk cirkulair pokiriseerend en linksdraaiend. Het geheel ver- 

 toont zich tusschen gekruiste nicols als een prachtig bont mozaiek van 

 gekleurde, celvormige deelen. De giootte van elk individu is 0,5 

 tot 1 mikron. 



Ook het acetaat vertoont iets dergelijks; daar zijn de sferoliethen 

 echter meer radiaal gebouwd, en is alles veel onduidelijker. 



Ik hoop binnen kort over deze merkwaardige phytosteryl-verbin- 



