94 
te verhinderen, dat door te groote boschontginningen klimatok 
gische nadeelen voortspruiten , welke den waterrijkdom der beke 
in den oostmoesson bedreigen. Dit is een punt, dat, met het oog op 
de schaarschte aan stroomend (zoet) water in deze eilandengroep, 
later zeer de aandacht van het boschwezen zal verdienen. 
Thans echter is het beter de ontginningen op het hoofdeiland, 
en vooral op P. Kımoedjan , niet alleen voorloopig niet tegen 
(е gaan, doehtintegendeel te bevorderen. Tegen het kaalkap- 
pen der overige eilanden en het beplanten van deze met kalapa, 
koedoe en andere gewassen, kan het beschwezen wel evenmin 
hezwaar hebben. En naar mijne meening zal de welvaart ger 
bevolking bevorderd, en het gouvernement tevens meer gebaat 
worden, wanneer de boschontgiuningen niet alleen niet door 
beperkende maatregelen zullen worden bemoeilijkt, doch voor 
loopig van staatswege bevorderd worden. 
=. Landbouw. Е 
Onwillekeurig zijn wij hier reeds getreden op het дейігі. 
van den landbouw, en wel in het bijzonder op dat van het 
vraagstuk van de ontginning der beide grootste eilanden: P. 
Karimon-djawa en P. Kamoedjan. Aan de bespreking van 
enkele der belangrijkste factoren, welke de ontginning dezer 
eilanden thans in den weg staan, werden reeds vroeger 
in dit verslag eenige regels gewijd. Wij leerden daar, als 
ү 
2 
KS 
een der grootste hinderpalen , het groot aantal vergiftige slangen 
(vooral doedak-krawang) kennen. Een andere factor is hel 
ontbreken van ploeqvee. In het verslag van een reis naar de 
harimon-djawa-eilanden, van 22 tot 27 Augustus 1885, 86 
maakt door den Resident van Djapara, den Assistent-Residen 
van Djapara en andere ambtenaren. lezen wij, dat de invoer 
van ploegvee voor de meerdere ontwikkeling van den land 
onmisbaar is. Reeds bestond het plan om hieraan gevolg | 
geven en wilde de Resident op eigen kosten eenige trek i n 
naar deze eilanden zenden. doch hiervan is tot heden, | 
verschillende redenen, niets gekomen. In het voorjaar , Wa 
de communicatie met den vasten wal beter i is, kan hieraan eerst 
