224 
550 meters in de seconde. Een waarnemer, die op een 
afstand van 990 meters verwijderd is van de bron van het ge 
luid, zal dus na 5 seconden den eersten trillingsstoot op het ge- 
hoorvlies waarnemen: na 1% Seconde wordt het trommel 
‘vlies wederom in dezelfde richting uitgebogen, enz. 100- 
dat ook dit vlies na drie seconden zal aanvangen honderd 
trillingen per seconde te volbrengen. Maar als nu de bron van 
het geluid zich voortbeweegt, stel naar den waarnemer toe 
met eene snelheid van 100 meters per seconde, dan zal het proces ` 
niet op deze eenvoudige wijze verloopen. De eerste trilling. 
die het lichaam uitzendt, zal wederom па drie seconden, aal- 
komen; de tweede trilling, na 0.01 seconde afgegeven, gaat echter 
niet uit van het eerste punt, maar van een tweede, omdat het 
lichaam zieh in die 0.01 seconde een meter verplaatst heelt, 
deze komt dus niet aan hare bestemming na 5 seconden, maar 
"ase seconde vroeger: па 0.02 seconde gaat eene derde trilling 1 
van het lichaam uit, die nu slechts 988 meters heeft af le ` 
leggen en dus 2½% seconden vroeger aankomt, dan het демі | 
geweest zou zijn, als de bron in rust gebleven ware. Пе ops 
vangen trillingen volgen elkaar dus sneller op dan de afgegeven ` 
en men hoort niet den toon, die overeenkomt met 100 trillingen 
in de seconde, maar met ongeveer 145 vibraties, d. i. een too, 
die aanmerkelijk hooger is: had de geluidsbron zich van ан 
waarnemer verwijderd, dan zou de waargenomen toon integendeel 
lager geweest zijn, dan de werkelijk uitgezondene. Ieder uwer ka. 
indien hij let op den toon der schel van een passeerenden stool i 
» duidelijk dezen overgang van hooger naar lager toon Wal 
nemen. Stel dus, de ware toon ware ons bekend, dan zou uit hel 
verschil van dezen met den waargenomen toon of nog beter uit 
het verschil der tonen bij nadering en verwijdering want 
men, de snelheid van den tram kunnen berekend worden. Hetze 
nu geschiedt met het licht; eene bepaalde lichtsoort, b. v. V 
geel van het element Natrium, komt overeen met een be 
Streep in het spectrum die, afs de bron in rust is, op 22 
bepaalde plaats te vinden is: indien echter de bron in Wë 
