— 169 — 
niet aan variaties onderhevig was. De latere onderzoe- 
kingen hebben aangetoond, dat voor vele bacterién b.v. typhus 
en paratyphus, de agglutinatie soms alleen maar bij zeer 
zwakke serum verdunningen specifiek was en bovendien nog 
zeer varieerde. Het kwam voor, dat b.v. van twee typhus- 
stammen, de eene stam makkelijk, de andere zeer moeilijk 
geagglutineerd werd. 
Bij de choleravibrionen is de agglutinatie nog het minst 
aan schommelingen onderhevig en komt het ook niet voor, 
dat cholera-achtige vibrionen zgn. worden meegeagglutineerd. 
Dat echter ook bij de cholerabaccil de agglutinabiliteit aan 
variaties meedoet, bewijzen proeven waarbij het gelukte 
choleravibrionen, die vroeger zeer makkelijk werden geagglu- 
tineerd, door passage door dieren te veranderen in vibrionen, 
die nog zeer slecht zich laten agglutineeren. 
Dit alles moge voldoende zijn om aan te toonen, dat de 
eigenschappen van bakteriën kunnen veranderen, alnaar de 
omstandigheden waarin zij verkeeren. 
Een wetenschappelijke richting in de studie der zgn. 
variabiliteit en mutatie van mikroorganismen is er cerst 
gekomen na de publicatie's van Ново DE VRIES. 
Het is u bekend, dat pg Vries door zijn kweekproeven 
met een Oenotherasoort, die ergens bij Hilversum in het 
wild groeide, kwam tot de vorming van zijn mutatietheorie. 
Dr Vries nam onder de in sterke fluctueerende variatie's 
verkeerende Oenothera Lamarckiana twee sterk afwijkende 
vormen waar die uit de stamvorm moesten ontstaan zijn. 
Hij bracht in de hoop uit cultuulplanten dezelfde vormen te 
kunnen verkrijgen, enkele exemplaren mee naar Amsterdam 
en werkelijk traden er onder 15000 planten 10 op, die twee 
van den norm afwijkende vormen vertegenwoordigden. De 
nieuwe vormen hielden zich in de volgende generatie’s staande. 
Uit zijn verschillende proeven, kwam mp Vries tot de 
conclusie, dat soorten het gevolg zijn van zgn. inwendige 
ontwikkelingsoorzaken, die zich aan ons als mutatie's open- 
baren: d.z. dus sprongsgewijze optredende veranderingen, 
