a gsi 
HEDYCHIUM CORONARIUM Kozsra. 
Een geliefde tuinplant, overal als Gandasoeli bekend. Uit 
een onderaardschen wortelstok rijzen een grooter of kleiner 
aantal tamelijk dicht bijeengeplaatste, taaie 1 à 2 M. hooge 
stengels op. De bladeren, die met een goed ontwikkelde 
scheede den stengel omvatten, zijn nog al groot, lancetvor- 
mig, vinervig, met een zeer krachtig ontwikkeld tongetje 
op de grens van scheede en schijf. ї 
De zeer welriekende bloemen staan aan de toppen der 
stengels, ze zijn tot een dichte, van groote schutbladen voor- 
ziene, aarvormige bloeiwijze vereenigd. In den oksel van 
elk schutblad vindt men een gering aantal zich achtereen- 
volgens ontwikkelende bloemen. De kelk dier bloemen is 
dunvliezig, groenachtig, de kroonbuis is lang en smal en 
draagt aan zijn top de 3 smalle kroonslippen. Van de 6 meel- 
draden, die in theorie aanwezig zijn, is er slechts 1 volkomen 
ontwikkeld. De 5 andere zijn vervormd tot kroonbladachtige 
organen waarvan het middelste het grootst en uitgerand is. 
Deze valsche kroonbladen, die de bloem haar schoonheid 
verleenen, zijn helderwit van kleur, het middelste vertoont 
echter onder de uitranding een vlek, die bij verschillende indivi- 
duen alle schakeeringen van lichtgeel tot helder oranje hebben 
kan. De dunne stijl hangt samen met den helmknop, tusschen, 
welks beide hokjes hij beklemd is op volkomen dezelfde wijze 
als dat bij de verwante Costus het geval is. Vruchten 
worden voor zoo ver mij bekend op Java nooit voortgebracht. 
De plant laat zich gemakkelijk door scheuring van den 
wortelstok vermenigvuldigen. 
De geurige bloemen worden door inlandsche schoonen en 
niet-schoonen wel in het haar gedragen. Ook in bouquetten 
vindt men de gandasoeli nog al eens. Jammer, dat de ver- 
welkte bloemen zoo leelijk zijn en daardoor de meeste 
bloeiwijzen in hooge mate ontsieren 
naam Hedychium is afgeleid van de beide grieksche 
woorden z2w's (hedys), liefelijk en ytw'v (chioon), sneeuw en 
zinspeelt derhalve op de geurige, witte bloemen. De Latijnsche 
achternaam coronarium beteekent tot kransen gevlochten worden. 
C. A. B. 
