»e ` IU 
+ 50 km. lengte, + 20 km. breedte en 600—700 meter hoogte, 
die door hooge bergen omringd wordt. Ter hoofdplaats Bandoeng 
werd daarom eveneens een station tot stand gebracht. 
Hoewel schrijver zich voorloopig bij de stichting van 
bergstations tot Java heeft beperkt, omdat hierdoor de 
mogelijkheid zou blijven bestaan om door herhaald bezoek, 
niet alleen de noodige contrôle op de waarnemingen uit te 
oefenen, maar ook door eigen ervaring kennis omtrent het 
klimaat der genoemde bergstreken op te doen, zoo mag 
toch de vestiging van een station te Fort de Kock op 
Sumatra daartoe gerekend worden. Deze plaats ligt op een 
1000 m. hooge vlakte onder den aequator, en bezit in het 
aan de kust gelegen Padang een basisstation. Evenzoo de 
stations op de hoogvlakten in Noord-Sumatra gelegen, Blang- 
kedjeren, en Seriboe Dolok, die echter onvolledig uitge- 
rust zijn. 
Een krachtige steun bij het bestudeeren der wetten, die 
het bergklimaat bekeerschen zullen ook geven de waarnemingen 
door wetenschappelijke reizigers op verschillende bergexpedities 
verricht en te verrichten. Vele van die waarnemingen zijn 
reeds door de zorgen van het Observatorium bewerkt en 
uitgegeven en het ligt geheel binnen zijn werkingssfeer om 
zooveel mogelijk die waarnemingen te bevorderen door het 
geven van instructies, het vergelijken en ijken van instrumenten 
en het bewerken en publiceeren der uitkomsten. 
Zijn hiermede dan in het algemeen aangegeven de wegen 
welke schrijver ingeslagen heeft, zoo rest hem dan nog het 
voornaamste van de gebruikte middelen te bespreken. 
De bijzondere klimatologische toestanden, die in den Archipel 
heerschen, vragen om andere waarnemingen, dan die in de 
gematigde luchtstreken. Hier komt het minder aan op termijn- 
waarnemingen van windrichting en kracht, luchtdrukking 
of aard der bewolking, maar meer op die van temperatuur, 
vochtigheid, zonneschijn, regenval en verdamping en van hun 
dagelijksche variatie. 
LXXIII 3k. 
