De luchtstroomingen in den atmosfeer volgens 
ballon VARESE YY sacra > te Batavia 
DOOR 
| Dr. W. VAN BEMMELEN. 
Juist de betrekkelijke regelmaat der winden in den Archipel 
die het mogelijk maakt om geregeld voordeel van de ver- 
schillende luchtstroomingen te trekken, was de aanleiding 
dat al vroeg aandacht aan hun optreden werd gewijd en 
weldra een zekere mate van kennis omtrent het windregime 
werd verkregen. 
De belangrijkste bewerking der in de 194° eeuw verrichte 
waarnemingen is wel die door den tweeden directeur van 
het Observatorium te Batavia, Dr. J. P. van DER STOK, 
neergelegd in zijn groot werk „Wind and weather, currents, 
tides and tidal streams in the East-Indian Archipelago”. 
(Batavia 1896). 
Nauwkeurige instrumenteele opteekeningen werden aan 
het Observatorium te Batavia sedert zijn stichting in 1866 
gedaan, en deze registraties en uurwaarnemingen worden 
nog steeds onafgebroken voortgezet. 
Het Observatorium heeft echter ten opzichte van wind- 
waarnemingen een ongunstige ligging, gelegen als het is te 
midden van een stad rijk aan boomen. die in de onmiddel- 
lijke nabijheid zelfs boven de windvanen uitsteken. 
Dr. P. J. BERGSMA, de eerste direkteur van het Observa- 
torium plaatste daarom zijn anemograaf op het dak van het 
Groote Huis aan het Waterlooplein, waar het instrument 
ettelijke jaren gefunctionneerd heeft, totdat het in 1875, defect ` 
geworden, weggenomen werd. 
