«m н 
evenwel wijlen de luitenant ter zee RAMBALDO op het 
Observatorium o.a. met een aantal ballons van H PATUREL 
te Parijs, die + 44 gram wogen, en waarmede hoogten tot 
en boven 10.000 m. werden bereikt. 
In de maand Februari van het volgend jaar werd een 
aanvang gemaakt met het oplaten van registreerballons, ` 
d. w. z. grootere ballons, die registreerapparaten omhoog 
voeren. Deze ballons, die bij 1.5 kg. gewicht een aanvangs- 
doorsnede van 1.5 m. hebben, werdea meestal bij wolkenloozen 
hemel opgelaten en uit twee punten gelijktijdig gevolgd. 
Hiermede werden tot hoogten van + 17 km. zeer gewichtige 
uitkomsten verzameld, die vooral op de nog geheel onbekende 
luchtstroomingen boven het niveau van 11000 m., waar de 
vederwolkjes (cirri) drijven, licht deden schijnen. 
Reeds den 10*" Mei van het jaar 1910 liet schrijver een 
dergelijke ballon van 1.5 kg., zonder instrument, dus z.g.n. als 
loodsballon op en trof daarbij op 17000 m. de merkwaardige 
westelijke luchtstrooming aan, die door Bersox in 1909 het 
eerst in Centraal Afrika was gevonden, en wier onverwachte 
aanwezigheid boven den aequator nog niet door anderen was 
bevestigd geworden. | 
Iu het jaar 1911 werden meerdere keeren dergelijke 
groote loodsballons opgelaten, en de interessante uitkomsten 
leidden er toe met deze hooge opstijgingen door te gaan. 
Een aantal ballons van 0.5 kg., die gedurende den West- 
moesson 1911/12 werden opgelaten, bereikten niet die hoogten, 
welke toen van hen verwacht werden, al kwamen een paar 
boven 20.000 m. Het reeds gevondene wees er evenwel op; 
dat de atmospherische lagen, waarin zich regelmatige lucht- 
stroomingen voortbewegen, tot grootere hoogten dan 20.000 m. 
reiken. ` [ 
Dientengevolge werd weer tot de loodsballons van 1.5 kg. 
teruggekeerd en een 20-tal van zulke ballons besteld om in 
den Oostmoesson van het jaar 1912 opgelaten te worden. Slechts 
enkele hunner bereikten echter hoogten van meer dan 20.000 m. 
zoodat blijkbaar nog grootere ballons moesten gebruikt 
