ce ` ss 
De viseering der ballons geschiedt met speciale theodolieten, 
wier cirkels door den waarnemer en een helper worden 
afgelezen. Was die helper eerst een Europeaan, naderhand 
werd de aflezing van één of beide cirkels bijna uitsluitend 
aan Javaansche assistenten toevertrouwd. 
Zooals boven reeds werd medegedeeld, zijn verreweg de 
meeste der grootere ballons uit twee punten gelijktijdig 
waargenomen; één dier punten was het Observatorium zelf. 
Als tweede station werden verschillende plaatsen bezet; eerst 
een op den noordwestelijken hoek van het Koningsplein; 
naderhand een aan het Goenoeng Sahari kanaal, tegenover 
het Abattoir. Ook op den boven-omloop van één der beide torens 
van de R. C. kerk aan het Waterlooplein werd vaak de theodoliet 
opgesteld en ten slotte tegenover het station Meester-Cornelis 
van de Ned.-Ind. Spoorwegmaatschappij. Alleen het torenstation 
bood het groote voordeel aan dat de waarnemers elkaar 
konden zien; een ander punt, waar dat het geval was, kon niet 
gevonden worden. Bij de waarneming op de andere plaatsen 
moet dus vooraf gewaarschuwd worden, hoe laat de ballon 
zal opgaan en moet de ballon als ze boven de boomen 
uitgekomen is, aan den hemel opgezocht worden. Hoewel 
dat bijna altijd gelukte, is het toch bij snel afdrijven of heiige 
lucht eenige malen voorgekomen, dat de ballon niet, of 
toevallig na geruimen tijd zoekens gevonden werd. 
Bewerking der uitkomsten. Wat de bewerking van 
de verrichte waarnemingen aangaat, zoo werd ten eerste de 
horizontale projectie van de vluchtbaan berekend en daaruit 
werden de windrichtingen en snelheden in de verschillende 
hoogten afgeleid en wel van 100 tot 100 meter hoogte voor 
de onderste 1000 m. en daarboven van 500 tot 500 m. 
Hoewel honderde vluchtbanen op deze wijze bewerkt 
werden, was het materiaal verre van homogeen ten opzichte 
van de bereikte hoogten en de verdeeling over het jaar. 
Waren nu maar de luchtstroomingen van standvastige rich- 
ting en snelheid geweest, zoo zou dat gemis aan homogeniteit 
