— 63 — 
die door condensatie van waterdamp in de wolken vrij komt. 
Merkwaardigerwijze blijft nu, tot grootere hoogten klimmende, 
de oostelijke component 's avonds grooter dan 's morgens of 
's middags, maar het aantal der waarnemingen is te gering 
om toevalligheden buiten te sluiten. (Vergelijk het op pag. 
51 opgemerkte omtrent de dagelijksche schommeling in de 
richting beneden 5000 m.). 
Land- en Zeewind. Zooals boven reeds is opgemerkt zal 
het diagram der Noord-Zuid componenten in hoofdzaak een 
voorstelling van den land- en zeewind boven Batavia geven, 
Omdat de algemeene strekking van de kust Oost-West is, 
en de land- en zeewind loodrecht op de kust staan, derhalve 
Noorden- en Zuidenwinden zijn, terwijl de Moessonwinden 
hoofdzakelijk Oosten- en Westenwinden zijn. Het volgt uit 
den aard der waarnemingen, dat op de dagen dat de ballon- 
waarnemingen slaagden, de bewolking gering en de insolatie 
groot was. 
Wel ontwikkelden zich meestal tegen 9" à 10" a.m. de 
gewone middagcumuli, maar deze vormden geen aaneenge- 
sloten dek en losten zich tegen 3" weer op. 
Zulke dagen zijn vrij gunstig voor de ontwikkeling van 
land- en zeewind, die hun ontstaan juist aan ongelijke 
verwarming van land en zee danken. 
Aan de hand van de kromme lijnen, die, voor de drie 
termijnuren, de verandering van de snelheid der Noordzuid- 
component van den bodem tot 6500 m. hoogte aangeven, kunnen 
we nu het circulatie-proces van land- en zeewind nagaan. 
Uit de kromme der snelheden voor 8" a. ziet men hoe op 
dit morgenuur beneden de landwind (Zuidenwind) heerscht. 
Aan de oppervlakte der aarde is hij zeer zwak tengevolge 
van de bodemwrijving, maar op geringe hoogte al veel sterker 
en op 100 m. bereikt hij reeds zijn maximum, dat echter 
maar 2 m.p.sec. bedraagt. Waarom dan een landwind waait 
en die weldra door een zeewind wordt vervangen, laat zich 
gereedelijk als volgt verklaren. 
