= B == 
Vroegere erupties van den Raoeng. 
Dat het bovenste deel van de Raoenghelling, in tegenstel- 
ling met die van den Semeroe, met diepe ravijnen is doorgroefd, 
staats o.a. in verband met de veel geringere activiteit van 
den Raoeng in den jongsten tijd. Echter wijzen de kale 
buitenhellingen van den Raoeng, waarop zich de boomgrens 
sinds Juxamunw's bestijging sterk naar boven heeft verplaatst, 
op erupties; die niet zeer lang geleden plaatsgrepen en van veel 
grooter intensiteit waren, dan die welke ons door de opgaven 
van ooggetuigen uit den jongsten tijd zijn bekend geworden. 
Gegevens omtrent vroegere erupties van den Raoeng tot 
1816 werden verzameld door C. J. Bosch !) De eerste 
eruptie zou volgens verhalen hebben plaats gehad, toen 
pangeran Tawangaloen over het rijk van Matjanpoeteh 
regeerde, dii omstreeks 1638. Groote overstroomingen had- 
den hierbij plaats in het gebied tusschen de Kali Setail en 
de Kali Klatak ?), nadat de Raoeng reeds verscheidene dagen 
een heftig gedonder liet hooren en het rijk van Matjanpoeteh 
in voortdurende trilling verkeerde. Duizenden zouden bij 
deze overstroomingen zijn omgekomen. 
Ook omstreeks 1730 zouden groote overstroomingen, gepaard 
met zwaren aschval, hebben plaats gehad, terwijl ook toen 
vele menschen zouden zijn omgekomen. 
Verdere erupties moeten hebben plaats gehad onder het 
bestuur van den kommandant C. ре Harris (1787—1799), 
1) C. J. BOSCH. Uitbarstingen der vulkanen Idjen en Каип (Banjoe- 
wangi). Tijdschr. voor Ind. Taal- Land- en Volkenkunde 1858, blz. 
219 e. v. 
?) Daar de rivier Klatak ten Noorden van Banjoewangi ligt en 
zich tusschen deze en den Raoeng bergen bevinden, acht Bosch (loc. 
cit) het waarschijnlijk, dat de overstroomingen niet zoover noordelijk 
kwamen. Mij lijkt het meer waarschijnlijk, dat de verwoestingen 
niet alleen door slikstroomen, welke van de Raoenghelling afdaalden 
werden veroorzaakt, doch in elk geval ten deele door zware bandjirs. 
De bandjirs, die den 13en Mei 1913 in de beginperiode der jongste 
Raoengeruptie afkwamen, omvatten juist hetzelfde gebied, dat wordt 
begrensd door de Kali Klatak en de Kali Setail. 
