Over den Invloed der Straling op de 
Wolkenvorming ') 
DOOR 
Dr. C. BRAAK. 
Volgens de theorie, welke James Hurrox іп 1784 opstelde. 
voor de verklaring van het ontstaan der wolken, en die 
langen tijd een groot aantal aanhangers heeft geteld, is de 
wolkenvorming het gevolg vau de vermenging van lucht- 
stroomingen van verschillende temperatuur. Uit het feit, dat 
de maximumspanning van den waterdamp bij stijgende 
temperatuur sneller dan evenredig met de temperatuur 
toeneemt, volgt inderdaad, dat de relatieve vochtigheid bij 
deze vermenging stijgt en derhalve de vermenging van twee 
reeds nagenoeg of geheel verzadigde luchtstroomingen tot 
condensatie zal voeren. Het is echter niet moeielijk aan te 
toonen, dat deze verklaringswijze absoluut onvoldoende is ` 
om van de werkelijk plaats vindende verschijnselen reken- 
schap te geven. 
Een tweede verschijnsel van secundair belang is de afkoe- 
ling der lucht door uitstraling gedurende den nacht, waardoor 
bijna verzadigde lucht tot condensatie kan worden gebracht. 
erreweg de voornaamste factor is echter de afkoeling, 
welke de lucht bij opstijging ondervindt, doordat bij de 
expansie onder de afnemende luchtdrukking arbeid wordt 
verricht. Is eenmaal condensatie ingetreden dan ontstaat door 
de vrijwordende latente verdampingswarmte een temperatuur- 
verhooging, waarvan uitzetting еп lichter worden der lucht het 
1) Voordracht, gehouden in de EE der Kon.. 
Natuurk. Vereeniging van 21 Juli 1913 
