— 101 — 
nog steeds hetzelfde verschijnsel van het zich opbouwen en 
ineen storten der wolken. Ten slotte komt men echter aan 
een niveau, waar het proces van aard verandert. Wanneer 
de maximale hoogte van de wolk dit niveau in geringe 
mate overschrijdt, ziet men, nadat de opstijgende beweging 
tot stilstand is gekomen het bovenste deel van de wolk zich 
vervormen. Het valt niet meer naar beneden, maar er schieten 
korte stompe stralen uit en de wolk wordt ook zelve van 
een meer stralige structuur. Het volume en de dichtheid 
veranderen bij dit proces niet noemenswaard en toch blijft 
deze wolkenkap op dezelfde hoogte als een dichte cirrostratus 
wolk voortzweven, terwijl het overige deel ineenstort. Bij 
wolken, die zich nog hooger verheffen, ontwikkelt het ver- 
schijnsel zich in den regel tot een donderbui en neemt het 
een ander karakter aan, want cen maximale hoogte, waarop 
de beweging tot rust komt is dan niet meer aanwezig en 
er heeft een voortgaande opstijging in de wolk plaats, waarbij 
de gecondenseerde waterdamp naar beneden valt en de 
lucht in het bovenste deel der wolk naar alle kanten afvloeit, 
hetgeen te zien is aan de reusachtige cirrusstralen, die tot 
op grooten afstand de plaats van de bui kenbaar maken. 
Ook bij een andere wolkenvorm,de gelaagde wolken, is deafkoe- 
ling derlucht door opstijging als de voornaamste factorte beschou- 
wen,echterishet geheel der verschijnselen hier minder eenvoudig, 
omdat behalve de aerostatische krachten der luchtmassa's van 
verschillende dichtheid nog aerodynamische invloeden optreden. 
Maar behalve de bovengenoemde oorzaken der wolken- 
vorming is nog vooral in verband met de verschijnselen der 
opstijgende cumuli een laatste te noemen, waarop naar mijne 
meening tot nog toe te weinig de aandacht is gevestigd, 
namelijk de stralingsverschijnselen in de wolken. 
Men kan deze onderscheiden in: 
1°. De absorptie der zonnestralen. 
2°. De absorptie der warmtestraling, van de aarde en de 
atmosfeer uitgaande. 
3°. De warmte door de wolken uitgestraald. 
