== 168 — 
den, toen hij voor de verschijnselen, die electrische lichamen 
bij hun beweging door den, volgens hem, rustenden aether 
vertoonen, een nieuwe verklaring gaf. 
In de transformatie speelt een hoofdrol de verhouding van 
de snelheid van het lichaam tot de lichtsnelheid, en het 
merkwaardige is, dat ook de tijd op deze zelfde wijze ger 
transformeerd moet worden. 
Hierdoor moet dus bij een zich bewegend electrisch lichaam 
gerekend worden met een bijzondere tijdmaat, die aan zijn 
beweging aangepast is. 
. Wat echter bij Lorentz louter een mathematisch hulp- 
middel was — die eigentijd van het lichaam — wordt bij 
EINSTEIN het essentieele. Die nieuwe tijd is de eenige 
werkelijke tijd voor het lichaam. 
Einstein heeft er voor het eerst op gewezen, hoe of onze 
tijdrekening ten slotte berust op lichtsignalen, die zich door 
den aether voortbewegen, en hoe. wanneer een aantal 
uurwerken synchroon zijn gezet, zij. dat niet meer zullen 
zijn, wanneer aan dat stelsel van uurwerken een eenparige 
snelheid wordt medegedeeld. | 
Gebeurtenissen derhalve, die in het eene stelsel als 
: simultaan worden opgevat, worden als niet-simultaan waar- 
genomen door een persoon die zich in een stelsel bevind!, 
dat zich anders als het eerste beweegt. 
Hoe vreemd dit ook op het eerste gezicht moge schijnen, 
toch zal men zich er mee kunnen verzoenen, als men denkt 
aan hetgeen Karr heeft geleerd, nl. dat de tijd is, louter 
een vorm (reine Form) van ons natuurbeschouwen; сеп 
schema waarin wij de gebeurtenissen moeten rangschikken, 
opdat zij, in tegens'elling met subjectieve en hoogst toc- 
vallige waarnemingen, een objectieve beteekenis zullen 
verkrijgen. Deze rangschikking nu kan enkel op grond 
van de empirische kennis van natuurwetten tot stand 
worden gebracht, en wanneer die empirische kennis ver- 
schilt, zooals in verschillend zich bewegende stelsels het 
geval is, dan zal ook de rangschikking verschillend zijn. 
