— 171 — 
in rust te beschouwen, dan als driedimensionaal en in: 
beweging. Was voor de laatste wijze de aanneming van een 
rustenden wereldaether noodig, voor de beschouwingswijze 
der Relativisten verviel die hypothese. 
De oude strijdvraag: werking op een afstand of voortplan- 
ting door middel van een aether, vervalt, omdat een derde 
mogelijkheid wordt aangenomen, n.l.: tusschen de lichamen 
bestaat een werkelijk iets, het electromagnetische veld, dat 
trots zijn losmaking van alle materie, toch energie, beweging 
en spanningen inhoudt en over kan brengen van het eene 
lichaam naar het andere. 
Tot nu toe zijn er nog geen verschijnselen waargenomen, 
die tegen het Betrekkelijkheids-Beginsel indruischen, maar 
toch zou het mogelijk zijn, dat een zeer algemeen natuur- 
verschijnsel zich daartegen verzetten zou, en wel de zwaarte- 
kracht ; 
Hoe eenvoudig de zwaartekracht in haar uitingen moge ` 
zijn, wij kennen haar wezen niet en vooral weten wij niet 
of zij zich voortplant met eindige of oneindige snelheid. 
Volgens het Betrekkelijkheids-Beginsel moet zij zich met 
lichtsnelheid uitbreiden. 
Kort geleden heeft Einstein zijn leer uitgebreid om ook 
het zwaartekrachtsveld daarmee te omvatten. 
Niet verzwegen mag worden, dat er ook mathematische 
wereldbeschrijvingen zijn, die op andere grondslagen gebouwd 
zijn; zoo maakt McLaren gebruik van een vierdimensionale 
wereld die wel in beweging is, maar in een onveranderlijke 
beweging. Dus de rust van een waterval. Zij- is vol van 
standvastige aetherstroomen, en in haar geldt een absolute tijd. 
Is hiermede dan een moderne gedachtenstrooming beschre- 
ven, die ten slotte gevoerd heeft tot de negatie van den 
wereldaether, zoo zij hier eveneens een geheel andere 
geestesrichting geschetst, die omgekeerd haar aanhangers 
tot de conceptie van velerlei wereldaethers heeft gebracht, 
t.w. de theosophische. 
