— 174 — 
De eerste zou ik dan willen noemen de positief-volstrekte. 
Deze wereldbeschouwing heeft ten doel, het geven van een 
mathematische beschrijving en een dynamische verklaring, 
waarbij zij een aantal dragers aanneemt, die in analogie 
met de, in het dagelijksche leven voorkomende en aan 
onze zinnen zich voordoende, ponderabele lichamen zijn ` 
gekozen. 
Zij voert tot een rustenden wereldaether met inwendige 
beweging. 
De tweede wereldbeschouwing zou genoemd kunnen worden 
de negatief-betrekkeliüjke. 
Zij geeft ook een mathematische beschrijving van het 
wereldgebeuren en brengt haar beschouwing over in een 
vierdimensionale, in rust verkeerende were 
Xnkel de betrekkelijke bewegingen der lichamen ten 
opzichte van elkander beschouwende, laat zij het geheele 
aether-denkbeeld vallen. 
Maar hoe moeten de theosophische aether-voorstellingen 
gequalificeerd worden? 
Wanneer de leek, die zich sinds zijn schooljaren ingespan- 
nen heeft om de onderzoekingen der physici te volgen, zich 
aan den lectuur vau een theosophisch werk als het boven- 
aangehaalde zet, grijpt verbijstering hem aan. 
Wát!? — De ontsluiering. der geheimenissen van aether 
en eleetronen, kracht en stof. zou zóó gemakkelijk zijn? 
De leek, die gewend is geweest steeds weer te lezen van 
de niet rustende zelfkritiek, die de geduldige waarnemers 
op hun eigen waarnemingen en van de voortdurende contróle, 
die zij op elkanders werk uitoefenen, van het voorbehoud, 
waarmee steeds de vertolking der waarnemingen wordt 
medegedeeld, van de mate van vernuft, die wordt aangewend 
bij de moeizame mathematische formuleering, die zekerheid 
moet verschaffen, dat de verschillende waarnemingen in 
onderling verband staan, hij zal weinig vertrouwen stellen in 
waarnemingen van eene ze? waarbij zoo weinig van dat 
alles te vinden is. 
A 
