— (d — 
echter de Westmoesson het minst regenachtig te zijn. Ook 
is het weer in dien tijd in zooverre gunstiger, dat het in 
den morgen en voormiddag minder regent. 
Uit het uiterste noordwesten en van de noordkust ten westen 
van Warpaperi wordt gedurende de maanden Mei, Juni, Juli 
en Augustus, waarin de exploratie plaats vond, bijna voort- 
durend regen gerapporteerd. Een der berichten (van den 
tocht Kaiboes rivier — Sorong) vermeldt nog: „De west- 
moesson en de eerste maanden van den oostmoesson kenmerken 
zich door een grooten regenval. Voor de actie zijn de kentering- 
maanden de meest gunstige”. 
Te Manokwari is de oostmoesson het KE jaargetijde. 
Waarschijnlijk wordt echter meer het binnenland in a 
spoedig het verschil tusschen het karakter van oost- en 
westmoesson veel geringer. 
Over het karakter der moessons aan de zuidkust, tusschen 
hoek Bohia en Kaap van den Bosch zijn in de „Zeemangids 
voor den Oost-Indischen Archipel” nog de volgende opmer- 
kingen te vinden omtrent de weersgesteldheid, waargenomen 
van April 1910 tot einde Maart 1911: 
„In het begin van April was het kentering, met meestal 
zwakke winden uit alle richtingen en vrij belangrijke bewol- 
king, waaruit vaak vrij heftige buien voortkwamen, allen 
uit Westelijke richting. Gaandeweg kregen Oostelijke winden 
de overhand en stond einde April de oostmoesson door met 
een gemiddelde windrichting van OZO, maar met nog nu 
en dan een enkele bui uit het W, ZW en Z. 
Gedurende den geheelen oostmoesson was de wind als regel 
zwak, periodiek echter afgewisseld door tijden van 5 à 7 dagen 
van harderen wind, gepaard met vrij belangrijken regenval. 
Half Juli werd de wind krachtiger en ook zuidelijker 
(gemiddelde richting ZZO), waarbij de periodieke afwisseling 
in kracht bleef bestaan. 
In September nam de oostmoesson egener A in kracht 
af en ongeveer einde September trad de kentering in met 
