= 298 — 
aan te toonen, bewijst het ontbreken van desbetreffende 
meldingen in de verslagen dit reeds voldoende en mag worden 
aangenomen, dat het geheele jaar door de temperatuur vrijwel 
constant is en dat ze in de maandgemiddelden tusschcn 
ongeveer 26? en 9790, schommelt. 
De temperatuurwaarnemingen, op grootere hoogte verricht, 
zijn zeer schaarsch. De ervaring heeft echter geleerd, dat 
in het algemeen voor het gebergte met vrij groote benadering 
de temperatuur zich laat afleiden uit de temperatuur in de 
vlakte waargenomen, door een gemiddelde temperatuurafname 
van 09.55 C. per 100 meter stijging aan te nemen. Uit de 
gemiddelde jaartemperatuur van 259.0 C. in de bivaks a/d 
Noordrivier waargenomen, zou hiermede voor den Wilhelmina 
top de hoogte van den isotherm van 0°C. op 4550 meter 
berekend worden. De sneeuwgrens werd door Dr. HUBRECHT 
op 21 Februari 1913 op 4475 meter hoogte aangetroffen; op 
den Carstensz top werd hare hoogte door den detachements- 
commandant VAN DE WATER, die haar den 30*'*" Januari 1913 
met de leden der 2* Engelsche wetenschappelijke expeditie 
bereikte, bepaald op 4350 meter. 
De laatsgenoemde waarnemer vermeldt uitdrukkelijk, dat 
wel regen maar geen neerslag in vasten vorm werd aange- 
troffen. Dat de 0° isotherme hooger ligt, wordt hierdoor 
waarschijnlijk en is ook à priori te verwachten, omdat door 
de bedekte lucht op deze toppen de zonnewarmte haren 
directen invloed slechts weinig op het smeltingsproces vermag 
te doen gelden en het ijs eerst geheel tot smelting komt 
na eenigen tijd door lucht boven de smeltingstemperatuur 
te zijn omringd geweest. Het is derhalve waarschijnlijk 
dat de boven afgeleide hoogte voor den isotherm van 0°C. 
niet veel van de waarheid afwijkt en dat voor de aange- 
nomen temperatuurafname hetzelfde geldt. 
Vooral op den neerslag heeft de Centrale bergketen een 
overwegenden invloed. Eenerzijds oefent zij aan de loefzijde 
een opstuwende werking uit, waardoor de lucht gedwongen 
wordt op te stijgen en de waterdamp zich tot neerslag 
