Hel gebruik van rekenmachines ler behoove van plaalsbepaliop 



S. B L O K, 



Chef der Triangulatie brigade. 



Aan de trigonometrische en sterrekundige plaatsbepalingen 

 der vaste punten, welke den wiskunstigen grondslag vormen 

 voor de topographische opnemingen in Nederlandsch-Indie 

 en ook in enkele gevallen aan de polygonometriscbe bepa- 

 lingen van dezen Dienst, is steeds een zeer omvangrijke 

 rekenarbcid verbonden. Een groot gedeelte van dit werk, 

 dat thans nagenoeg uitsluitend met behulp van logarithmen- 

 tafels wordt uitgevoerd, is langs meer automatischen weg 

 te verrichten met behulp van de steeds meer in gebruik 

 komende rekenmachines, en zulks gaf den Chef van den 

 Topographischen Dienst aanleiding tot het doen instcllen 

 van een onderzoek in hoeverre van eene eenigszins algemeene 

 invoering van dergelijke instrumenten bij de werkzaamheden 

 van den Topographischen Dienst belangrijk voordeel was te 

 verwachten. 



Dit onderzoek werd uitgevoerd met eene 8, 9, 13 cijferige 

 rekenmachine Brunsviga, toebehoorend aan het Hoofdbureau 

 van het Wapen der Genie, terwijl gedurende korten tijd ook 

 kon worden beschikt over een 8, 9, 16 cijferige machine 

 Tate, daartoe door de Xederlandsch-Indische Levensverze- 

 kering- en Lijfrente Maatschappij te Batavia welwillend ter 

 beschikking gesteld. 



Het onderzoek leidde tot de indiening aan den boven- 

 vermelden Dienstchef van ondervolgende beschouwingen. 



